Dört-beş yaş çocuklarının sosyal davranışları ile ebeveyn davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışma dört-beş yaş çocuklarının sosyal davranışları ile ebeveyndavranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanınevrenini, Ankara iline bağlı merkez ilçelerinde bulunan özel okul öncesi eğitimkurumlarına devam eden dört-beş yaş grubu çocukların ebeveynleri ve öğretmenlerioluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine alınacak ebeveyn ve öğretmen sayısınıbelirlemek için görülme sıklığı ve duyarlılık dikkate alınarak Basit RastgeleÖrneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini ise 13 özel okulöncesieğitim kurumundan 101 çocuğun ebeveyni ve dört yaş grubuna ait 7, dört-beş yaşgrubuna ait 13, toplam 20 öğretmen oluşturmuştur. Veriler Davranış DerecelendirmeÖlçeği, Ebeveyn Kendi Davranışını Değerlendirme Ölçeği ve kişisel bilgi formu iletoplanmıştır.Veri toplama araçlarından DDÖ, çocuklara öğretmenler tarafından uygulanmış,EKDDÖ ve kişisel bilgi formu ise ebeveynlere araştırmacı tarafından uygulanmıştır.Araştırma verileri bilgisayara işlenmiş, çocuklar ve ebeveynleri ile ilgilidemografik bilgiler, tablolar halinde frekans ve yüzdelik değerleriyle birliktebelirtilmiştir. Ardından çalışmada elde edilen veriler SPSS 12.0 paket programıyardımı ile değerlendirilmiştir. İki gruplu karşılaştırmalarda parametrik olmayantestlerden Man Whitney testi, Üç gruplu karşılaştırmalarda ise Kruskall-Wallis testikullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkiye Spearmen korelasyon analizi ile bakılmıştır.Anlamlılık seviyesi olarak 0.05 kullanılmış olup, p<0.05 olması durumunda anlamlıfarklılığın olduğu, p>0.05 olması durumunda anlamlı farklılığın olmadığıbelirtilmiştir.Araştırmanın sonucunda çocukların sosyal davranışlarına ait bulgularabakıldığında;Çocukların DDÖ'nin sosyal ilişkiler boyutunda elde ettikleri ortalamapuanlarında okul öncesi eğitim kurumuna devam süresine göre istatistiksel olarakanlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (P<0.05).Annelerin davranışlarına ait bulgulara bakıldığında;EKDDÖ'nin boyutlarından elde ettikleri ortalama puanlarının arasındayaşlarına göre ayrıcalıklardan yoksunlaştırma boyutunda istatistiksel olarak anlamlıbir fark olduğu belirlenmiştir (P<0.05). EKDDÖ'nin boyutlarından elde ettikleriortalama puanlarının arasında öğrenim düzeylerine göre ilgi ve şefkat gösterme veayrıcalıklardan yoksunlaştırma boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farkolduğu saptanmıştır (P<0.05).Babaların davranışlarına ait bulgulara bakıldığında;EKDDÖ'nin boyutlarından elde ettikleri ortalama puanlarının arasındayaşlarına göre amaçlara ulaşmada yardımcı olma, tutarlı disiplin ve başarı için baskıboyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir (P<0.05).EKDDÖ'nin boyutlarından elde ettikleri ortalama puanlarının arasında öğrenimdüzeylerine göre koruyuculuk boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğusaptanmıştır (P<0.05).Çocukların sosyal davranışları ile ebeveyn davranışları arasındaki ilişkiye aitbulgulara bakıldığında; babaların EKDDÖ'ye ait standartların belirginliği boyutu ileçocukların DDÖ'ye ait sosyal ilişkiler boyutu puanları arasında aynı yönlü doğrusalbir ilişki bulunmuştur (P<0.05).Araştırma sonuçlarına bağlı olarak, anne-babalara; kendilerini devamlıgeliştirerek eğitime açık olmaları, öğretmenlere; toplantı ve özel görüşmeler yolu ileanne babalar ile hem akademik bilgilerini hem de çocuğun gereksinimleri vegelişimleri ile ilgili bilgilerini paylaşmaları, bu konuda çalışma yapacakaraştırmacılara ise; farklı şehirlerde daha geniş bir örneklem grubu üzerindeçalışılması, dört-beş yaş çocuklarının diğer gelişimsel özellikleri ile ebeveyndavranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi gibi öneriler getirilmiştir.