Döviz kuru geçişkenliğinin Yİ-ÜFE ve TÜFE ile ilişkisi: Türkiye örneği

Günümüz dünyasında uluslararası ticaretin hız kazanması ile birlikte döviz kavramının önemi giderek artmaktadır. Döviz kurundaki dalgalanmalar özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülke ekonomilerinde, gelişmiş ülkelere kıyasla daha ciddi bir öneme sahiptir. Bunun sebebi ise gelişmekte olan ülke ekonomilerinde ithalat payının oldukça yüksek olmasıdır. Kurda yaşanan aşağı veya yukarı yönlü hareketler özellikle ithalat kanalıyla fiyatlar üzerinde etkili olmaktadır. Böylece kur geçişkenliği kavramı ortaya çıkmaktadır. Literatürde döviz kurunun enflasyon üzerinde yarattığı etkiye dair birçok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada 2006:1-2022:12 dönemi için aylık veriler kullanılarak Türkiye' de döviz kuru geçişkenliği ve enflasyon ilişkisi Vektör Otoregresif Regresyon Analizi ile incelenmiştir. Öncelikle Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) ve Kwiatkowski, Phillips, Schmidt ve Shin (KPSS) geleneksel birim kök testleri uygulanarak değişkenlerin durağanlıkları test edilmiştir. Daha sonra VAR Granger Nedensellik analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda sepet kur ve ithalat birim endeksinden ÜFE' ye doğru tek yönlü; sepet kurdan ithalata ve ithalattan TÜFE' ye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin var olduğu görülmüştür.