Drama temelli grup rehberliğinin ilköğretim V. sınıf öğrencilerinin arkadaşlık ilişkileri, atılganlık düzeyi ve benlik-saygısına etkisi

Bu çalışmada, drama temelli grup rehberliğinin ilköğretim V. sınıföğrencilerinin arkadaşlık ilişkilerine, atılganlıklarına ve benlik saygılarına olan etkisiincelenmiştir.Deneysel olarak desenlenen bu çalışmada deney, plasebo ve kontrol olarak üçgrup belirlenmiştir. Öntest, sontest ve izleme testi şeklinde üç ölçüm yapılmıştır. Buçalışmada kullanılan ölçme araçları şu şekildedir:a) Öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerindeki sosyometrik statü ve arkadaş seçimindekideğişimi ölçmek için sosyometri testi kullanılmıştır.b) Öğrencilerin atılganlık düzeylerini ölçmek için Deluty (1979) tarafından,A.B.D.'de geliştirilen (Children Action Tendency Scale) ölçme aracı kullanılmıştır.Bu ölçme aracı, araştırmacı tarafından ?Çocuklarda Davranış Eğilimi Ölçeği? adıylaTürkçe'ye uyarlanmıştır.c) Öğrencilerin benlik saygısı düzeylerini ölçmek için Coopersmith (1967) tarafındangeliştirilen ve Türkçe uyarlaması Onur (1981) ve Güçray (1993)'ın çalışmalarıylayapılan Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır.Bu çalışmanın örneklemini, 2004-2005 öğretim yılı zmir li Buca lçesi Egehracatçıları Birliği lköğretim Okulundaki beşinci sınıf şubeleri arasından okulidaresinin önerisiyle bir şube deney, bir şube plasebo ve bir şube kontrol grubuoluşturmaktadır. Deney grubunda bulunan öğrenciler haftada iki kez on altıoturumluk atılganlık, arkadaşlık ve benlik saygısı temalarında yapılandırılan dramatemelli grup rehberliği programına katılmışlardır. Ayrıca deney grubu öğrencileriylebu oturumların başında ve sonunda iki ders yapılmıştır. Plasebo grubunda bulunanöğrencilerle haftada bir kez toplam sekiz hafta bir araya gelinmiştir. Rol oynama,doğaçlama gibi drama tekniklerine dayanmayan ders çalışma becerileriyle veilköğretim ikinci kademedeki derslerle ilgili bilgilendirme amaçlı sohbet niteliğindekısa süreli oturumlar gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda bulunan öğrencilere iseölçümlerin uygulanması dışında herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır.Verilerin analizinde a) yapılan uygulamaların etkililiğini test etmek için,öntestlerin analize dahil edilmesiyle tek faktörlü kovaryans analizi (ANCOVA) ve b)verilen uygulamanın kalıcılığını test etmek için arkadaşlık ilişkilerinin ölçülmesindetek faktör üzerinden varyans analizi (ANOVA), atılganlık ve benlik saygısınınsontest ve izleme testlerinin analizinde ise tekrarlanmış ölçümler için tek faktörüzerinden varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır.Çalışmanın bulguları, drama temelli grup rehberliği programının ilköğretimV. sınıf öğrencilerinin arkadaşlık ilişkilerini değiştirerek ve atılganlıklarını artıraraketkilediği ve bu etkinin kalıcı olduğu ancak benlik saygılarını artırmada herhangi biretkisinin olmadığını ortaya koymaktadır. Öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerindekideğişim sosyometri testinde sınıfın tek yapıdan yaygın yapıya dönüşmesiyleoluşmuştur. Öğrencilerin atılganlık düzeylerinin artması ise saldırgan ve çekingendavranışlarının azalmasıyla oluşmuştur. Çalışmanın bulguları eklerde sunulan tablove grafiklerle paralellik göstermektedir.Bu çalışmanın sonunda şu öneriler ortaya konulmuştur: lköğretimokullarında özellikle üst sınıflarda bazı öğrencilerin;a) arkadaşlık ilişkileri bakımından düşük sosyometrik statüye sahipolabilecekleri;b) sosyal ilişkilerindeki çatışma durumlarında saldırgan ve çekingendavranışlarda bulunma eğilimleri olabileceği;c) benlik saygılarını yükseltmek için yeterli beceriye sahip olamadıklarıeğitimciler tarafından göz önünde bulundurulmalıdır. Drama temelli grup rehberliğiprogramı hem ilköğretim seçmeli drama derslerinin hem de rehberlik faaliyetlerininbirlikte verilebilmesine ortam oluşturur.