Dulkadirli mimarisi ve Kahramanmaraş Ulu Camisi

1243 Kösedağ Savaşı Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılışına yol açtı. Yönetimdeki yerel pek çok güçler birer birer kendi bağımsızlıklarını duyurmaya başladılar. Memlüklerle sıkı siyasal ilişkide bulunan Karamanoğullan, bağımsızlığını ilân eden ilk Beylik oldu. Diğer yandan 13. yüzyıl 3. çeyreğinde giderek zayıflayan İlhanlılar başkentlerini geriye (Tiflis) çektikçe, 13. yüzyıl 4. çeyreğinde Batı Anadolu diğer bölgelerden daha erken baskıdan kurtuldu ve Beyliklerin kurulması burada birden hızlandı. Bizansa komşu Osmanoğulları bunların en şanslısıydı. 14. yüzyıl 2. çeyreğindeki Dulkadirliler de bunlardan biridir. Dulkadirli yapılan Anadolu Selçuklu bazına oturmakla birlikte özellikle bezemelerinde yerel yorum ağırlıklı olup, onların önemli bir yapısı olan Kahramanmaraş Ulu Camisi de bu türün önde gelenlerindendir. Yapı, bulunduğu kentin çok hareketli tarihsel yaşamı nedeniyle, ilk konumunu koruyamayıp bazı onarım, ekleme ve değişmelerle günümüze erişebilmiştir. Tezin amacı, bu sorunları bir bir inceleyerek onun özgün durumuna açıklık getirmek, Dulkadirli mimarlığına ait genel bazı özellikleri belirlemek ve sağlıklaştırmada uygulayıcılara yardımcı olmaktır. Çalışmaya inceleme ve ölçü alınarak rölöve projesiyle başlandı. Yapının fiziksel, dural (statik) ve mimarlık sorunlarına kendi ve arşiv araştırmalarıyla açıklık getirilmesi yanında, karşılaştırma yöntemine de başvuruldu. Bunun için genelden özele doğru bilgilenmeden yana Kahramanmaraş kentinin çevresiyle birlikte sosyal ve özellikle siyasal tarihinin, ayrıca Dulkadirli Beyliğinin incelenmesini zorunlu kıldı. Sağlanan bilgiler mimarlık tarihi ilkeleriyle bizi belli bir sonuca götürdü. Kahramanmaraş'taki korunması gerekli her yapının bu yöntemle incelenmesi durumunda, bulguların birbirlerini destekleyeceğine ve Anadolunun sosyal ve siyasal tarihi yanında, Türk Yapı Sanatı ile Mimarlık Tarihine yararlı olacağına kuşku yoktur. Çalışmamızın da bu açıdan yardımcı olacağı umudundayım. Anahtar Kelimeler : Kahramanmaraş, Dulkadirli, Ulu Cami