Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) nezdinde yürütülen tahkim süreci

Özellikle son 30 yılda yaşanan teknolojik gelişmeler ve bunun başta ticaret alanındaki tesiri olmak üzere uluslararası iletişimin ve toplumlararası etkileşimi daha öne hiç olmadığı kadar artırmış ve uluslararası nitelik taşıyan uyuşmazlıkları da beraberinde getirmiştir. Her alanda etkisini oldukça fazla gösteren globalleşme, günümüz dünyasında uluslararası nitelikte olan uyuşmazlıkları da doğurmuştur. Ulusal mahkemeler, yargı yetkisi ülke sınırları dahilinde kalması sebebiyle sınır aşırı uyuşmazlıkları çözmekte etkisiz kalmaktadır. Ayrıca tarafların, hızlı, ucuz ve ticari sırlarını, mali tablolarını açık etmeden aralarındaki uyuşmazlığı giderecek bir yargılamaya ihtiyaç gittikçe artmıştır. Fikri Mülkiyet Hakları, günümüzde ülkesi sınırları içinde kalmamakta ve sahibine uluslararası alanda koruma sağlanması gerekmektedir. WIPO, Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren uzman kuruluşlardan birisi olarak 1967 yılında Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü Kuruluş Anlaşması ile kurulmuş ve WIPO Ulusal Büro bünyesinde WIPO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi 1994 yılından itibaren uluslararası fikri mülkiyet uyuşmazlıkları başta olmak üzere alternatif çözüm yolları ile hizmet vermektedir. Tezimizde öncelikle birinci bölümde fikri mülkiyet hakları ve türleri ile uluslararası tahkim yolunun özelliklerine değinilecektir. Bunun devamında aynı bölümde, WIPO'nun amacı, tarihçesi, yapısı, işleyişi ve organları inceleme konusu edilecektir. İkinci bölümde ise WIPO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezince yürütülen tahkim yolu başından sonuna ele alınacak ve incelenecektir. Üçüncü ve son bölümde ise tahkim yargılamasının sona ermesi, gizlilik ile ücret ve masraflar ele alınacaktır. Ayrıca diğer alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına kısaca değinilecektir. Bu şekilde WIPO'nun tahkim yargılaması ana başlığımız etrafında hizmet verdiği diğer alternatif uyuşmazlık çözüm yolları ile ve hızlandırılmış tahkim yolu ile karşılaştırılması yapılarak avantajları ve fikri mülkiyet alanındaki uyuşmazlıkları gidermede uluslararası mekanizmadaki etkililiğine değinilecektir. Bu sayede bu alanda çalışan ve özellikle Türkiye'de bulunan kişiler için bir örnek ve bu alanda detaylı araştırma yapmak isteyen çalışmacılar için yol gösterici olarak kullanılmasına uygun olacaktır.