Dünyada FANS kullanımı ve Türk Hava Sahası'na bu sistemin uygulanması

ÖZET Yüksek Lisans Tezi DÜNYADA FANS KULLANIMI ve TÜRK HAVA SAHASINA BU SİSTEMİN UYGULANMASI KADRIYE YAMAN Anadolu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Sivil Havacılık Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Hakan OKTAL 2002, 205 Sayfa 1980'li yıllardan sonra tüm dünyada sivil havacılık sektöründe önemli gelişmeler yaşanmıştır. Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı-ICAO, 1983 yılında hava taşımacılığına olan talebin artmasıyla birlikte, her yıl yaklaşık olarak %5 oranında artacağı tahmin edilen hava trafiği karşısında mevcut sistemlerin emniyet, kapasite ve verim açısından yetersiz kalacağını ortaya koymuş ve 21.yüzyılın haberleşme, seyrüsefer, izleme ve hava trafik yönetim sistemlerini tanımlamıştır. FANS veya günümüzdeki adıyla CNS/ATM olarak adlandırılan bu kavram, tıpkı jet motorların ortaya çıkmasında olduğu gibi hava taşımacılığı sektörü açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur. FANS 'm uygulanmasıyla birlikte yer esaslı seyrüsefer sistemlerinin ve sesli pozisyon raporlama işleminin yerini uyduya dayalı seyrüsefer hizmetleri ve sayısal haberleşme teknolojileri alacaktır. Sistemin tam olarak uygulamaya geçiş tarihi 2010 olarak belirlenmiştir. Günümüzde sistem üzerindeki çalışmalar küresel, bölgesel ve ulusal uygulama planlarıyla ICAO Hava Seyrüsefer Bölgeleri içerisinde oluşturulan çalışma grupları tarafından yürütülmektedir. Bu çalışmada ilk olarak FANS kavramına neden gerek duyulduğu, bu sistemle ilgili olarak dünyada yapılan faaliyetlerin neler olduğu, gelecekte kullanılması düşünülen sistemlerin getireceği kolaylıklar ve uygulama için nasıl bir yöntem izlendiği incelendikten sonra Türkiye'de havayolu taşımacılığının genel değerlendirmesi yapılarak, sistemin ülkemizde uygulanmasının sağlayacağı faydalar için bir yaklaşım geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Geleceğin Uyduya Dayalı Seyrüsefer Sistemleri (FANS), Haberleşme, Seyrüsefer, İzleme ve Hava Trafik Yönetimi (CNS/ATM), Küresel Seyrüsefer Uydu Sistemi (GNSS), Otomatik Bağımlı İzleme Yayını (ADS-B), Havacılık Haberleşme Ağı (ATN).