Düşey sirkülasyon elemanı olmanın ötesine geçen merdivenler

Merdiven; önce insanların barınmak için yaptıkları mekanları yükseğe taşıyarak, kendilerini dış etkenlerden koruma ve yüksek dallardaki yiyeceklere erişme amaçlı kullanılmıştır. Daha sonraki dönemlerde tanrıya ve güce ulaşma isteği ile yüksek tapınaklar inşa etmişlerdir. Endüstri dönemi sonrasında betonarme ve çeliğin kullanılması ile merdiven tasarımları farklı formlar kazanmıştır. İnsanların değişen yaşam biçimleri, gelişen teknoloji ve malzemeler merdivenleri farklı boyutlara taşımaktadır. İlk merdivenler kullanım kolaylığı sağlamak amacıyla yapılırken, uygarlıkların ilerlemesiyle; fonksiyon, ergonomi, estetik daha çok düşünülmüştür. Günümüzde katlı yapılarda hazırlanan her projede standart merdivenlerin yanı sıra, çok özel formlarda fonksiyonel merdivenler de tasarlanmaktadır. Çok katlı yapılarda ve sosyal alanlarda merdivenler olmazsa olmaz yapı elemanlarıdır. Merdivenler yerine göre bulunduğu mekâna bir anlam yükleyen, yerine göre sadece işlevsel, yerine göre heykelsi bir form ile bulundukları mekânı zenginleştirmektedirler. Bu çalışmada düşey sirkülasyon elemanı olmanın ötesine geçen merdivenler sembolik, sanatsal, heykelsi, anıtsal ve çok fonksiyonlu konu başlıkları altında incelenmiştir.