Düşük sıcaklıkların börülce tohum böceği (Callosobruchus maculatus, Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae)'nin farklı biyolojik dönemleri üzerine etkileri

Börülce tohum böceği [Callosobruchus maculatus (F.), Coleoptera:Chrysomelidae: Bruchinae] başta börülce ve nohut olmak üzere depolanmış bazı baklagillerin önemli bir zararlısıdır. Yılda çok sayıda nesil veren bu zararlı hem tarla hem de depo koşullarında önemli oranda zarara neden olmaktadır. Zararlı ile depo koşullarında mücadele edebilmek için kimyasal mücadeleye alternatif yaklaşımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Düşük sıcaklıklardan yararlanmak bu yaklaşımlardan birisidir. Bu çalışmada, üç düşük sıcaklığın (-25 oC, -16 oC, +4 oC ) zararlının yumurta, genç larva, olgun larva, pupa ve ergin dönemleri üzerine etkisi incelenmiştir. Zararlının farklı biyolojik dönemleri -25 ve -16 oC' de 20, 40, 60, 80, 100 ve 120 dakika , +4 oC sıcaklıkta ise 24, 48, 72, 96, 120 ve 144 saat tutularak ölüm oranları belirlenmiştir. Uygulamalar sonucu hayatta kalan bireyler her uygulama için kendi aralarında çiftleştirilerek yumurta sayıları, yumurta açılma oranları ve ergin ömürlerine bakılmıştır. Sonuç olarak, düşük sıcaklık uygulamalarının börülce tohum böceğinin biyolojik parametreleri üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermiştir. -25 oC'de 80 dakika ve -16 oC'de 120 dakika tutulma süresi sonucunda her biyolojik dönem için %100 ölüm görülmüştür. +4 oC'de en yüksek ölüm oranı yumurta dönemi uygulamasında %67,5 olarak bulunmuştur. Bütün dönemler için -25 oC, -16 oC ve +4 oC'ye en toleranslı dönemin pupa en hassas dönemin ergin dönem olduğu bulunmuştur. Uygulama sonrası hayatta kalan erginlerin yumurta sayısı en düşük 13,7 olarak yumurta dönemi -16 oC 80 dk uygulamasında görülmüştür. En düşük yumurta açılma oranı olgun larva -16 oC 80 dk uygulamasında %42 oranında bulunmuştur. En kısa ergin ömrü ergin dönemi -16 oC 40dk uygulamasında 2.6 gün bulunmuştur.