Duygusal süreçler bağlamında tüketici davranışları: Genç tüketicilerin teknolojik ürün kullanımı üzerine bir araştırma

Bu tez araştırmasının amacı, performans (fayda, kullanım kolaylığı), tasarım (görsel çekicilik, sıra dışılık) ve iletişim (benlikle uyum, sosyal iletişim) gibi teknolojik ürün özelliklerine yönelik tüketici algıları ile teknolojik ürün kulanımı sonucunda ortaya çıkan tüketici duyguları (keyif, heyecan) arasındaki ilişkilerin belirlenmesi ve tüketici duygularının memnuniyet, tavsiye etme ve sadakat gibi tüketici davranışları üzerindeki etkilerinin ortaya konulmasıdır. Teknolojik ürün özellikleri, tüketici duyguları ve tüketici davranışları arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacı ile Uyarıcı-Organizma-Tepki kuramı (Mehrabian ve Russell, 1974) çerçevesindekavramsal araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırma modelinde, uyarıcı olarak teknolojik ürün özellikleri, organizma olarak teknolojik ürün özelliklerinin deneyimlenmesi sonucunda ortaya çıkan tüketici duyguları ve tepki olarak da tüketici davranışları ele alınmıştır. Bu kurama göre, bireylerin çevresel uyarıcılar ile karşılaştığında elde ettiği duygusal ve bilişsel durumlar çevresel uyarıcılar ile birey davranışları arasında arabulucu rol oynamaktadır. Araştırma verileri, 2012 - 2013 eğitim öğretim yılında, İzmir ve Aydın illerinde bulunan 2 devlet ve 1 vakıf üniversitesinde öğrenim görmekte olan akıllı telefon sahibi üniversite öğrencilerine uygulanan anket formu aracılığı ile toplanmıştır. Bu kapsamda, Dokuz Eylül Üniversitesi, Yaşar Üniversitesi ve Adnan Menderes Üniversitesi?nde öğrenim görmekte olan 491 üniversite öğrencisine kota örneklemesi yöntemi kullanılarak ulaşılmıştır. Ulaşılan lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerine, öncelikle akıllı telefon sahibi olup olmadıkları sorulmuştur. Akıllı telefon sahibi olduğu öğrenilen öğrencilere, araştırmada kullanılan değişkenlere ait ölçekleri içeren anket formu yüzyüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Araştırma sonuçları, teknolojik ürün özellikleri, tüketici duyguları ve tüketici davranışları arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarının, genç tüketicilerin teknolojik ürünlere yönelik tutum, duygu ve davranışlarını ortaya çıkararak, başta akıllı telefon üreticisi ve pazarlayıcısı işletmeler olmak üzere, Türkiye pazarında faaliyet gösteren ya da göstermek isteyen teknolojik ürün/hizmet üreticisi işletmelerin pazarlama stratejileri için yol gösterici nitelikte olduğu düşünülmektedir.