Düzce ili ekolojik koşullarında bulunan entomopatojenik fungusların ve biyolojik etkinlikliklerinin araştırılması

Bu çalışma Düzce ilinde yayılış gösteren entomopatojenik fungusların belirlenmesi, yaygınlık ve dağılım durumlarının ortaya konması ve farklı ortam koşullarındaki etkinliklerinin tespiti amacıyla yapılmıştır. Farklı özelliklere sahip 54 lokasyonlardan alınan toprak örneklerininden Beauveria bassiana türüne ait 29, Metarhizium anisopliae türüne ait 16 izolat olmak üzere toplam 45 izolat elde edilmiştir. Entomopatojen fungusların genel yaygınlık oranı %33.33 iken tür bazındaki yaygınlık oranları ise B. bassiana ve M. anisopliae türleri için sırasıyla %24.07 ve %11.11 olarak bulunmuştur. M. anisopliae 126-286 m arasında değişen rakımlardan, B. bassiana ise 19-1298 m arasında değişen rakımlardan izole edilmiştir. Ayrıca B. bassiana izolatları tarımsal ve ormanlık arazilerden, M. anisopliae izolatları ise çoğunlukla tarım arazileri ve meralık alanlardan elde edilmiştir. İzolatlar gerek doğrudan böceğe püskürtme, gerekse dolaylı olarak substrata uygulama sonrası Tenebrio molitor larvaları üzerinde yüksek öldürücü etki göstermiştir. Fungal izolatlar larvalara karşı püskürtme yoluyla (1x106 konidi/ml) uygulandığında B. bassiana YK11 ile YK16 ve M. anisopliae YK43, YK44 ve YK45 izolatlarının öldürme oranları 7 gün içerisinde %100 olmuştur. 10 gün içerisinde %100 öldürme etkinliği gösteren 12 izolat için öldürme süreleri (LT50 ve LT90) hesaplanmıştır. LT50 ve LT90 değerleri B. bassiana izolatları için 43.08 ila 183.61 saat iken bu değerler M. anisopliae izolatları için 10.48 ila 189.24 saat olarak bulunumuştur. Buğdaya uygulama (1x107 konidi/ml dozda) sonrası izolatların etkinlikleri %3'lük süspansiyonda düşük iken (en yüksek %36.67) %10'luk süspansiyonda önemli oranda artmış ve B. bassiana YK23 ve YK26 izolatları için %93.33 ve %100'e ulaşmıştır. Aynı dozdaki toprak uygulamasında ise B. bassiana YK14, M. anisopliae YK38 ve YK45 izolatları T. molitor larvalarının tamamını 7 gün içerisinde öldürmüştür. Düzce ilinden elde edilen B. bassiana ve M. anisopliae izolatlarının farklı koşullar altında T. molitor larvalarına karşı oldukça yüksek etki göstermiş olması bu fungusların tarımsal zarara neden böceklere karşı biyolojik mücadelede değerlendirilebileceğini göstermektedir.