Mostarlı Hasan Ziyâ'î Divânı'nda maddi kültür

XVI. yüzyıl Balkan şairlerinden olan Hasan Ziyai'nin Divanından hareket ederek içinde bulunduğu döneme ait olan ve şiirlerine yansıttığı maddi kültür ögeleri tespit edilmeye çalışıldı. Böylece Divan edebiyatının söylenenin aksine hayattan kopuk olmadığının; toplumun sosyal, kültürel, maddi, manevi ögelerinin şiire yansıtıldığı gösterilmek istendi. Çalışmada öncelikle belirlenen ögelerin tanımları verildi. Daha sonra bu ögelerle ilgili örnek beyitler tespit edilip şairin bu ögeleri divanında nasıl kullandığı incelendi. Bunu yaparken aynı zamanda belirlenen beytin nesre çevirisi ve açıklaması da eklendi. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde inşaat ögeleri başlığı altında barınma, korunma, dini-tasavvuf, iş ve ticaret, sağlık, temizlik gibi ögelerle birlikte ülkeler de incelendi. İkinci bölümde üretim ögeleri başlığını vererek içerisinde yiyecek-içecek, giyim-kuşam, günlük hayatta kullanılan eşya gösterilmeye çalışıldı. Bunlar dışında yazı ögeleri, savaş aletleri, müzik aletleri ve ulaşım araçları tespit edilip örnek beyitlere yer verildi. Üçüncü bölümde ise değerli taşlar ve madenler başlığıyla divanda kullanılan değerli taşlar, madenler ve para birimleri belirlendi.