Farelerde sayısal temsillere dayalı kararların dinamikleri

Sayıya bağlı yetiler bilişin önemli kapasitelerinden biridir ve pek çok farklı hayvan türünde görülmektedir (Nieder, 2020). Farelerle yapılan çalışmalar, farelerin farklı sayı temsillerini öğrenebildikleri gibi bu temsillerle ilişkili içsel (Çavdaroğlu & Balcı, 2016) ve dışsal belirsizlikleri (Berkay vd., 2016) hesaba katarak optimale yakın kararlar verebildiklerini göstermiştir. Benzer çalışmalar zaman temsillerini içeren deneylerle de yapılmış ve sayı temsillerinde bulunan sonuçlara ek olarak, farelerin zamana ilişkin bilgilerini, belirsiz durumlarla karşılaştıklarında kararlarına hızlıca uyarlayabildikleri gösterilmiştir (Tosun vd., 2016). Ancak literatürde sayısal temsilleri içeren kararların bu tip belirsizlikler içeren durumlarda nasıl ortaya çıktığına dair bir çalışma bulunmamaktadır. Burada yaptığımız çalışma ile literatürdeki bu eksiği doldurmayı amaçladık. Kullandığımız prosedürde, fareler (N = 32) az (10) veya çok (20) kez manivelaya basarak ödül almayı (son basışın doğru manivelaya olması şartıyla) öğrenmişlerdir. Sayısal kararların deneyimlenen olasılıksal ilişkilere göre adaptasyonunu gözlemlemek için fareler farklı olasılıksal gruplarda test edilmişlerdir. Bulgularımız, zamansal temsillerle yapılan çalışmalarda bulunanların aksine, sayısal zihinsel temsillerin davranış üzerindeki kontrolünün belirsizlik içermeyen dışsal uyaranlardan bile daha güçlü olduğunu göstermektedir. Zamansal ve sayısal temsiller arasındaki bu davranışsal farkın tepki-ödül ilişkisini tanımlayan fonksiyonlardaki farklılıklara bağlı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: sayısal temsillere dayalı kararlar, sayısal deney prosedürlerinde manivela değişim hareketi, sayısal ve zamansal temsillerin tepki-ödül fonksiyonları