ERP sistemlerinin çalışanlar üzerindeki olumsuz tayloristik etkileri: Türkiye ve Almanya'dan örneklemler

Friedrich Taylor, endüstri çağında bilimsel yönetim yaklaşımının temellerini atmıştır. Taylorizm prensipleri arasında; iş bölümü, denetleme, karar verme, standardizasyon ve güç dengesi bulunmaktadır. Taylorizm, uygulandığı yerlerde bazı olumsuz sonuçlar da ortaya çıkarmıştır; yabancılaşma, görevlerin basitleşmesi, özdeğerin ve yaratıcılığın azalması gibi.Bilgi çağında, ERP sistemleri benzer Tayloristik prensiplerin beyaz yakalılar üzerine uygulanması potansiyeline sahiptir. Bu tez kapsamında; günümüz beyaz yakalı çalışanlarının aynı Tayloristik etkilere maruz kalıp kalmadığı incelenmiştir.Bu amaçla, çeşitli pozisyonlardaki Türk ve Alman SAP kullanıcıları üzerinde bir anket yapılmış ve sonuçlar regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.Buna göre; şirkete bir ERP sisteminin implemente edilmesi ile standartlaşma ve yönetim ? çalışanlar arasındaki güç dengesizliği arasında bir ilişki bulunmuştur.Yüksek dereceli standartlaşma sonucunda; ERP kullanıcıları, yeni fikirleri uygulamanın maliyet ve riskleri sebebiyle yaratıcı fikirlerinin reddedildiği bir durumda kalmaktadır. Bunun yanı sıra, sürekli tekrarlanan standart görevler zamanla basitleşmekte ve sıkıcı hale gelmektedir.Artan kontrol ve şeffaflık sebebiyle; yönetim çalışanlara karşı daha güçlü hale gelmekte ve bu da çalışanlarda yabancılaşma, makinalaşma ve özdeğerin azalmasını ortaya çıkarabilmektedir.Bu faktörler, çalışanların iş tatmini üzerinde orta dereceli bir etkiye sahiptir. Alman katılımcıların, Türk katılımcılara kıyasla özellikle kişisel yaratıcılığın eksikliği sebebiyle iş tatminsizliği yaşadığı ortaya çıkmıştır.