Meti̇nleri̇n di̇slekti̇k okunabi̇li̇rli̇k anali̇zi̇ ve göz hareketleri̇ni̇ kullanarak di̇sleksi̇ teşhi̇si̇

Okuma, pek çok eğitimli insan tarafından hızlıca gerçekleştirilen bir etkinlik olmasının yanında oldukça karmaşıktır. Harfler ve kelimeler beynimizin görsel sistemi tarafından algılanırken hafıza, dil ve düşünme gibi diğer karmaşık bilişsel fakülteler de okuma etkinliğine katılır. Modern dünyada okuryazarlık, bireylerin yaşantılarını idare ettirmeleri, bulundukları topluma eğitimli bir birey olarak katkıda bulunmaları, kişisel ve mesleki gelişimleri için vazgeçilmezdir. Ancak, toplumun yaklaşık %10-%15'ini etkilediği düşünülen disleksi öğrenme bozukluğu, zekâ düzeyi normal olmasına rağmen bireylerin okuma güçlüğü çekmelerine neden olmaktadır. Albert Einstein, Picasso, Bill Gates, Steven Spielberg gibi tanınmış kişilerin bu problemden şikâyetçi olduğu bilinmektedir. Bu tezde, geliştirilen Gunduz İndeksi (dislektik okunabilirlik indeksi) sayesinde okuma metinlerinin dislektik bir okuyucu için uygunluğu ölçülebilir hale getirilmiştir. Aynı zamanda yapılan okuma deneyleriyle sonuçlar doğrulanmıştır. Okuma deneyleri esnasında kaydedilen göz hareketleri analiz edilerek, okuyucunun dislektik bir okuyucu olup olmadığı 90% lara varan bir başarı oranı ile tahmin edilebilmiştir. Tezin ulaştığı bir diğer önemli sonuç ise okuma deneyleri ile yapılan bu başarılı teşhisin, okul öncesinde de yapılabileceği bilgisidir. Bu amaçla geometrik şekiller ve sesler arasındaki bağlantıyı kurabilme becerisini test eden bir oyun oluşturulup alınan sonuçlar analiz edilmiştir. Sonucunda 72% başarı oranı ile oyunu oynayan kişinin dislektik bir okuyucu olup olmadığı tahmin edilebilmiştir.