E-tarım kapsamında çiftçilerin dijital teknoloji kullanım seviyesinin belirlenmesi ve politika önerilerinin geliştirilmesi (Konya ili örneği)

Bu çalışmanın temel amacı, dijital teknoloji kullanımının seviyesini çiftçi düzeyinde belirlemek ve politika önerileri geliştirmektir. Bu amaçla çiftçilerin dijitalleşme seviyelerini tespit etmek için araştırma verileri Konya ilinde bitkisel üretim yapan 147 işletme yöneticisi ile yüz yüze uygulanan anketler aracılığıyla toplanmıştır. Çiftçilerin dijitalleşme düzeyinin tespitinde amaca uygun olarak geliştirilmiş nominal ölçekten yararlanılmıştır. Çiftçilerin dijitalleşme düzeyini etkileyen faktörlerin ortaya konulmasında Çift Taraflı Tobit modeli (two limit tobit model) kullanılmıştır. Kategorik araştırma değişkenleri arasındaki ilişkilerin ortaya konulmasında ki kare analizi ve incelenen değişkenler açısından gruplar arasındaki farklılıkların testinde ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları çiftçilerin ortalama dijitalleşme seviyelerinin 0-1 aralığında 0,4390 olduğunu ortaya koymuştur. Dijitalleşme ölçeğinin alt boyutları olan cep telefonu kullanımı (0,7493) görece yüksek seviyede iken akıllı tarım teknolojileri kullanımı (0,0680) ise oldukça düşük düzeyde tespit edilmiştir. Tobit modeli sonuçlarına göre; işletme yöneticisinin eğitim düzeyinin artması, erkek olması, evli olması, üretici örgütlerine üyeliği, sözleşmeli üretim yapması ve kayıt tutma durumu, traktör sayısı, sahip olduğu işletmenin bitkisel üretim değeri incelenen çiftçilerin dijitalleşme düzeyini pozitif yönde etkilerken yaşın artması ve sosyal güvencenin varlığı negatif yönde etkilemektedir. Araştırma kapsamında incelenen çiftçilerin internet kullanım oranı %88,44 olarak tespit edilmiş ve arazi büyüklüğü ile internet kullanımı arasında anlamlı ilişki söz konusudur. İnternet kullanan çiftçilerin %99'23'ü cep telefonu üzerinden internet kullanmaktadır. Çiftçilerin %85,72'sinin tarımsal amaçlı internet kullandığı tespit edilmiştir. İncelenen çiftçilerin tarımsal elektronik ticaret yapma oranı % 21,80, dijital olarak kayıt tutma oranı %14,97 olarak tespit edilmiştir. İncelenen çiftçilerin %23,81'inin dron, %16,33'ünün otomatik dümenlemeli traktör kullandığı ve sensörlü makine kullanımının da %10,88 oranıyla öne çıktığı görülmüştür.