Burkulması önlenmiş çaprazlı yüksek katlı betonarme yapıların depreme karşı dayanımı

Burulması önlenmiş çapraz yapısal çapraz sisteminin oldukça yeni bir türü olup, çelik çekirdek eleman, çekirdek elemanı çevreleyen çelik tüp ve dolgu malzemesinden oluşmaktadır. Bu çapraz sistem çelik malzemenin sünekliliğinden geleneksel sistemlere göre daha etkin olarak yararlanır. Bu çalışmada, burulması önlenmiş çapraz içeren çok katlı betonarme çerçeve yapıların deprem davranışı incelenmiştir. Bu amaçla, vaka çalışması olarak 9 ve 18 katlı betonarme yapılar irdelenmiştir. Burulması önlenmiş çaprazların deprem etkisine karşı yapıları korumaya yönelik etkisi araştırılmıştır. Çapraz modeli olarak, diyagonal tip burulması önlenmiş çapraz betonarme çerçeve yapının yüksekliği boyunca kullanılmıştır. Zaman tanım alanında doğrusal olmayan dinamik analizler burulması önlenmiş çaprazlı ve çaprazsız yapılarda gerçekleştirilmiştir. Yapının analizinde 1999 Chi Chi, 1999 Hector Mine ve 1999 Düzce deprem ivmesi kayıtlarından yararlanılmıştır. Sonuç olarak, burulması önlenmiş çaprazların yapı yüksekliği boyunca kullanıldığında yapının deprem performasına belirgin katkısı olduğu gözlemlenmiştir. Burulması önlenmiş çaprazların kullanıldığı durumlarda yapının daha düşük yerdeğiştirme ve daha düzenli göreli kat ötelenme dağılımına sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Burulması önlenmiş çapraz, Deprem, Doğrusal olmayan analiz, Betonarme yapı, Deprem güçlendirmesi.