Ebe ve hemşirelerin,gebelerde sigara içiminin azaltılması ve sigara dumanından korunmadaki rollerinin incelenmesi ve geliştirilmesi

Arastırmanın temel amacı; gebelerde sigara içiminin azaltılması ve sigara dumanından korunma konusunda, ebe ve hemsirelerin, aktif, destekleyici rol gelistirmelerine katkı saglayacak bir girisimde bulunmaktır. Girisimsel tipteki bu arastırma için, Konak Saglık Grup Baskanlıgı'na baglı saglık ocakları sosyoekonomik duruma göre iyi-orta-kötü düzey olarak tabakalanmıstır. Kötü sosyoekonomik düzeyden iki, orta düzeyden iki, iyi düzeyden üç saglık ocagı rasgele seçilmis ve bu saglık ocaklarındaki dördüncü ayındaki tüm gebeler arastırmaya alınmıstır (n=307). Bu yedi saglık ocagındaki 40 ebe ve hemsire çalısmaya dahil edilmistir. Saglık ocakları üçü girisim ve dördü kontrol olmak üzere randomize edilmistir. Arastırmanın baslangıcında, ebe ve hemsirelerin sigara danısmanlıgı ile ilgili tutum ve davranıslarını incelemeye ve gebelerdeki sigara içme sıklıgını saptamaya yönelik anketler uygulanmıstır. Girisim grubundaki ebe ve hemsirelere, sigara içme ve sigara danısmanlıgı konusunda egitim verilmistir. Egitimin ilk asaması iki saat süren seminerdir. kinci asama, olgular üzerinden danısmanlıga yönelik yürütülen bir saatlik bir tartısmadır. Ebe ve hemsirelere, egitimden ortalama bes ay sonra baslangıçtaki tutum ve davranıs anketi tekrar uygulanmıstır. Danısmanlıkların alana yansımasını degerlendirmek için, gebelerden dogum yaptıkları ilk üç ay içinde sigara bilgileri tekrar toplanmıstır. Veri çözümlemesinde, sayım degiskenlerinde Ki-kare, Fisher'in Kesin Testi, sürekli degiskenlerde ise Mann-Whitney U testi kullanılmıstır. Egitim öncesi girisim ve kontrol gruplarındaki ebe ve hemsirelerin, tutum ve davranıs önermelerine verdikleri yanıtlar, tutum ve davranıs puanları ve dogru danısmanlık davranısları birbirine benzerdir. Baslangıçta girisim grubundaki gebelerin %20.0'ı, kontrol grubundakilerin ise %20.3'ü sigara içmektedir. Ayrıca girisim grubundaki gebelerin %53.3'ü, kontrol grubundakilerin ise %46.2'si evlerinde pasif içicidir. Egitim sonrası girisim grubunun danısmanlık davranısı puanları anlamlı olarak yüksektir. Dogru danısmanlık davranısı girisim grubunda daha yüksek olmasına karsın anlamlı fark saptanmamıstır. Sonraki görüsmede girisim ve kontrol gruplarındaki gebelerin sigara içme ve pasif içicilik sıklıklarının azaldıgı saptanmasına karsın iki grup arasında anlamlı fark bulunmamıstır. Sonuç olarak bu girisim çalısmasıyla sınırlı da olsa basarı elde edilmistir.