Ebeveyn yalanı ve yeme bozuklukları arasındaki ilişkide psikolojik kontrolün rolü

Bu çalışma, ebeveyn yalanının olumsuz psikolojik sonuçlarla uyumlu olabileceğini öne süren önceki çalışmalara dayanarak (Roza vd., 2024), ebeveyn yalanı, anne psikolojik kontrolü, içselleştirme sorunları ve yeme bozuklukları arasındaki kesitsel ilişkileri araştırmayı amaçlamıştır. Bu bağlamda, yetişkin katılımcılara, çocukluk dönemlerinde ebeveynleri tarafından söylenen ifadelere ilişkin geriye dönük değerlendirme yapmalarını sağlayan Araçsal Yalan Söyleme Ölçeği ile mevcut yeme bozukluğu semptomlarını ölçmeye yönelik Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca ebeveyn psikolojik kontrolü ve içselleştirme sorunlarının potansiyel rollerini araştırmak amacıyla Psikolojik Kontrol Ölçeği ve Hasta Sağlık Anketi-4 kullanılmıştır. Demografik Bilgi Formu çalışmanın amacına yönelik olarak örneklem hakkında önem arz edecek soruları içerip araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Çalışmada, yol analizi kullanılarak, ebeveyn yalanı ve yeme bozukluğu ilişkisinin önemli bir kısmının, ilgili sosyodemografik değişkenler kontrol edilirken, anne psikolojik kontrolü ve içselleştirme sorunları ile paylaşılıp paylaşılmadığı araştırılmıştır. Sonuçlar ebeveyn yalanının içselleştirme sorunlarıyla (β = 0,08; p = 0,166) veya doğrudan yeme bozukluğu ile (β = 0,05; p = 0,399) anlamlı bir ilişkisi olmadığını göstermiştir. Anne psikolojik kontrolü ve içselleştirme sorunları yoluyla dolaylı etki anlamlı iken (β = 0,02; p = 0,014), tek başına içselleştirme sorunları (β = 0,02; p = 0,239) ve tek başına anne psikolojik kontrolü (β = 0,05; p = 0,085) yoluyla etkiler anlamlı çıkmamıştır. Ebeveyn yalanı, yeme bozukluğu veya içselleştirme sorunlarıyla doğrudan ilişkili olmasa da bulgular ebeveyn yalanı ile yeme bozukluğu arasındaki ilişkinin önemli bir kısmının anne psikolojik kontrolü ve içselleştirme sorunlarıyla paylaşıldığını göstermektedir. Bu bulgular, özerklik desteğine öncelik veren ve ebeveyn psikolojik kontrolünü en aza indiren aile temelli müdahalelerin potansiyel faydasını vurgulamaktadır.