Ebeveynlerde yetkinlik algısı ve stres düzeyinin dijital ebeveynlik farkındalığına etkisi

Bu araştırmadaki temel amaç; ebeveynlerin sahip oldukları ebeveyn yetkinlik algılarının ve stres düzeylerinin, dijital ebeveynlik farkındalığı üzerindeki yordayıcı rolünü incelemektir. Ayrıca çalışmada cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çocuk sayısı, ebeveynlerin ortalama ekran süreleri, çocukların günlük teknoloji kullanım süreleri ve çocukların cinsiyeti değişkenleri kapsamında farklılaşmalar araştırılmıştır. Çalışma grubu, 2022-2023 eğitim yılında ilkokul kademesinde çocuğu olan 246'sı anne ve 95'i baba olmak üzere toplam 344 ebeveynden oluşmaktadır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanmış 'Demografik Bilgi Formu', 'Anne Baba Stres Ölçeği', 'Ebeveyn Yetkinliği Ölçeği' ve 'Dijital Ebeveyn Farkındalığı Ölçeği' uygulanmıştır. Elde edilen araştırma verilerinin analizi için bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda edinilen bulgulara göre ebeveyn stresi ile dijital ebeveyn farkındalığı alt boyutlarından risklerden koruma ve verimli kullanım arasında negatif; dijital ihmal ve olumsuz model olma boyutları arasında ise pozitif ilişkiye rastlanmıştır. Ayrıca ebeveyn yetkinliği ile risklerden koruma ve verimli kullanım boyutları arasında pozitif, dijital ihmal ve olumsuz model olma boyutları arasında ise negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Ebeveyn stresinin risklerden koruma ve verimli kullanım boyutunu negatif yönde, olumsuz model olma ve dijital ihmal boyutunu pozitif yönde; ebeveyn yetkinlik algısının ise risklerden koruma ve verimli kullanım boyutunu pozitif yönde, olumsuz model olma boyutunu negatif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak ilgili ölçeklerden alınan puanların bazı demografik değişkenlere göre de istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılaştığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular literatür çerçevesinde tartışılmış, ebeveynlerle çalışan ruh sağlığı uzmanlarına ve araştırmacılara yararlı olacağı düşünülen önerilerde bulunulmuştur.