Ebeveynlerin çocuklarıyla ilgili sosyal medya paylaşımlarının (sharenting) incelenmesi

Bu araştırmanın amacı ebeveynlerin çocuklarıyla ilgili sosyal medyadaki paylaşımları olarak tanımlanan sharenting davranışını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda sharentingin boyutları belirlenmiş, sharenting ölçeği geliştirilmiş ve sharentingin ebeveynlerin demografik değişkenlerine göre değişimi incelenmiştir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden biri olan keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak nitel görüşmeler yapılarak sharenting boyutları belirlenmiştir. Dahası, nitel görüşmeden elde edilen veriler sharenting ölçeğinin geliştirme sürecinde kullanılmıştır. Sharenting ölçeği geliştirildikten sonra birtakım demografik değişkenlerin sharenting üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma üç farklı çalışma grubu ile üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Çalışma-1 13 yaşından küçük çocuğu ve aktif kullandığı sosyal medya hesabı bulunan 10 ebeveyn (çalışma grubu-1) ile yapılan nitel görüşmeleri kapsamaktadır. Bu aşamada olgu bilim deseninden yararlanılmıştır. Nitel görüşmelerden elde edilen veriler tematik analiz ile incelenerek sharenting boyutları belirlenmiştir. Bu boyutlar; paylaşım motivasyonu ve risk farkındalığı olarak isimlendirilmiştir. Çalışma-2 nitel görüşmelerden elde edilen veriler ve literatür taramasıyla birlikte ölçek geliştirme sürecini kapsamaktadır. Ölçeğin yapı geçerliliği (AFA) ve çeşitli güvenirlik analizleri için 13 yaşından küçük çocuğu olan ve bugüne kadar en az bir kez çocuğunun görüntüsünü sosyal medyada paylaşmış 330 ebeveyn (çalışma grubu-2) çalışmaya dahil edilmiştir. Sharenting ölçeğinin DFA ve ölçüt geçerliliği analizleri ise 302 ebeveynden (çalışma grubu-3) oluşan katılımcı grubuyla gerçekleştirilmiştir. Tüm bu işlemler sonucunda literatüre 9 maddelik 2 faktörlü sharenting ölçeği kazandırılmıştır. Çalışma-3'te ise ebeveynlerin cinsiyet, aylık gelir durumu, eğitim düzeyi ve çocuklarının görüntülerini paylaşım sıklığının sharenting üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu aşamada çalışma grubu-3'ten elde edilen veriler kullanılmıştır. Bulgular; sharenting değerlendirme ölçeği alt boyutlarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığını göstermiştir. Buna karşılık sharenting değerlendirme ölçeği alt boyutları eğitim düzeyi ve aylık gelir durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaşmıştır. Paylaşım sıklığı değişkeninin ise yalnızca paylaşım motivasyonu alt boyutu üzerinde anlamlı bir değişim oluşturduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular literatür ışığında yorumlanmış, araştırmacı ve uygulayıcılara önerilerde bulunulmuştur.