Ebû Bekir Es-Sıddık'ın hutbelerinde bağlaçlar (Metinsel bir çalışma)

Modern dilbilim terimleri, günümüz dilbilimciler arasında büyük ilgi görmüştür. "Rabt" ve "temâsuku'n-nassî" (metinsel tutarlılık) terimleri bu ilgi çeken kavramlardan bazılarıdır. Dilbilimciler, bu konuya dair görüşlerini desteklemek amacıyla çeşitli teoriler ortaya koymuşlardır. Bu çalışma, dilsel sistemden hareketle "ittisak" (tutarlılık) ve "Rabt" kavramlarını ele alacak, ardından Arap ve Yunan dilbilimcileri ile türetici yöntem sahipleri açısından cümle yapısını inceleyecektir. Çalışmada, dilsel sistem çerçevesinde cümle yapısının yöntemine detaylı bir giriş yapıldıktan sonra, eserlerinde modern anlamıyla açıkça ifade etmeseler de bu terminolojiyi kuran İslam alimlerimizin, "temâsuku'n-nassî" terimine dair görüşlerinden hareketle metnin tanımı ve metinselliğin kriterlerine geçilecektir. Çalışma ayrıca modern dilbilimcilerin bu terime dair katkılarını ve bu terimi yeni bir aşamaya taşımak için neler yaptıklarını inceleyecektir. Bu inceleme, "ihâle" (birincinin yorumunun ikinci kelime veya cümleye bağlı olan cümle ilişkisi), "istibdâl" (yerine koyma), "hazif" (çıkarma), "tekrar" ve "el-ittisâku'l-mu'cemî" (sözcüksel uyum) gibi farklı tutarlılık araçlarını detaylandırarak, metinlerin tutarlılığını ve uyumunu kanıtlamayı amaçlamaktadır. Daha sonra, her bir araç tek tek ele alınacak; dilsel ve terimsel olarak tanımlanacak ve Kur'an-ı Kerim'den ve Arap şiirinden örnekler verilerek açıklanacaktır. Bu sayede, okuyucunun kavramları daha iyi anlaması ve bu araçların işlevlerini tam olarak kavraması sağlanacaktır. Ardından, çalışma "Rabt" teriminin dilbilimdeki anlamını tanımlayacak, bu terimin kadim ve modern bilim insanları tarafından nasıl ele alındığını detaylandıracaktır. Ayrıca, bu tanımları Batılı dilbilimcilerin vardığı sonuçlarla karşılaştıracaktır. Daha sonra, "Rabt" teriminin işlevi ve araçları açıklanacak, her bir araç tanımlanacak ve bilim insanlarının bu araçlar hakkında söyledikleri ve işlevleri belirtilecek ve okuyucunun anlayışını kolaylaştırmak için uygun örnekler seçilecektir. Son olarak, çalışma, Hz. Ebubekir es-Sıddîk'ın (r.a.) iki hutbesi ve bir mektubu üzerinde uygulamalı analiz yapacaktır. Hutbeler tanıtılarak genel bir bakış sunulacak ve ardından teorik kısımda elde edilen bulgular, seçilen metinlere uygulanacaktır. Böylece metinlerdeki "Rabt" ve "temâsuk" ortaya konulacak ve bu terimlerin geleneksel metinlere uygulanabilirliği gösterilecek, bu metinlere yeni bir anlayış kazandırılacaktır. Anahtar kelimeler: Arap dili, cümle, metin, metinsel tutarlılık (temâsuku'n-nassî), Bağlaçlar.