Ebû Nuaym el-İsfahânî'nin (Ö. 430/1038) Hilyetü'l-Evliyâ adlı eseri çerçevesinde hicrî ilk iki asırda Zühd

Bu çalışmada ünlü tabakât müellifi Ebû Nuaym el-İsfahânî'nin Hilyetü'l-evliyâ eseri çerçevesinde hicrî ilk iki asırda tasavvufun teşekkülüne dâir bilgiler ele alınmaktadır. Çalışmamızın konusu itibariyle ilk bölümde Ebû Nuaym el-İsfahânî'nin hayatı ve onun eseri olan Hilyetü'l-evliyâ'ya değindik. İkinci bölümde tasavvufun tartışmalı bazı meseleleri üzerinden Hilye'deki zâhidlerin yaklaşımlarını ortaya koyduk. Bunlar; idârî görevlerden kaçınma, uzlet, evlilik, giyim şekilleri gibi çeşitli konulardır. Üçüncü bölümde ise nefs terbiye metodları, zikir gibi bazı seyru sülûk kavramlarının dönemin zahidleri tarafından nasıl uygulandığını izah etmeye çalıştık. Son bölümde ise tevekkül, marifet, muhabbet, fütüvvet gibi konular üzerinden haller-makamlar bahsini ele aldık. Böylece Hilye'den ulaştığımız rivâyetlere bakarak erken dönem zâhidlerinin tasavvufun oluşum sürecine olan katkısını gözlemlemeye çalıştık. Dolayısıyla Hilye'yi dikkate aldığımızda tasavvufa dâir uygulamaların ilk örneklerinin çok erken dönemlere kadar izlerinin takip edilebildiğini görmekteyiz. Anahtar kelimeler: Ebû Nuaym el-İsfahânî, Hilyetü'l-evliyâ, zühd, tasavvuf, zâhid