Edebî yönden Hazine-i Evrâk dergisinin incelenmesi

Hazine-i Evrak dergisi 1881-1886 yılları arasında yayımlanmış bir edebiyat, ilim ve fen dergisidir. Çalışmamızda bu dergideki edebî yazıları inceledik yapı ve muhteva bakımından değerlendirmesini yaptık. 18. yy. dünya için nasıl bir değişimin habercisiyse Osmanlı Devleti için de aynı durum geçerliydi. Yaşanılagelen bu tarihî süreç ve bunun topluma yansımaları edebiyatı da derinden etkilemiş hatta edebiyatı bu değişen düzen için araç hâline getirmişti. Avrupa'da eğitim alıp dönen Osmanlı aydınları bambaşka düşünceleri de beraberlerinde getirmişlerdi. Gelir gelmez de öncelikle gazete sonrasında dergi ve ortaya koydukları bütün çalışmalarla düşüncelerini halka sunmaya başlamışlardı. Bu yüzden bu dönem toplumun aydınlanması için en yoğun çabaların sarf edildiği bir dönem olmuştu. Halk bir yandan yeni ve kendi değerlerine oldukça zıt görünen bu düşünceleri anlamaya çalışırken bir yandan da eski olan her şey hâkimiyetini sürdürmekte ve yeninin karşısında bir kale gibi durmaktaydı. Eski ile yeninin bu çatışmasının gözlenebileceği en somut arenaysa edebiyattı. Hazine-i Evrak dergisi de bahsettiğimiz özelliklerin tamamına sahip dönemin öncü dergilerindendir. Aralıklı olarak beş yıl ve altmış sekiz sayı yayımlanmıştır. Döneminin önde gelen şair ve yazarlarına yer vermiştir. Anahtar Sözcükler: Hazine-i Evrak dergisi, edebiyat dergiciliği, Tanzimat dönemi, şiir, ilk çeviri eserler.