Edinilmiş mallara katılma rejiminin ölümle sonlanması halinde terekenin tasfiyesi ve sağ kalan eşin talepleri

743 Sayılı Eski Medeni Kanun döneminde eşler arasındaki yasal mal rejimi mal ayrılığı rejimi iken; 01.01.2002 tarihinde kabul edilen 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu m. 202 uyarınca, eşler arasındaki yasal mal rejimi aksine bir sözleşme bulunmadığı takdirde edinilmiş mallara katılma rejimidir. Eşler, 743 Sayılı Eski Medeni Kanun döneminin yasal mal rejimi olan mal ayrılığı rejiminde; evlilik birliği içerisinde edinilen mallar bakımından herkesin kendi malına sahip olmasını ve herkesin kendi borçlarından sorumlu olmasını ifade etmekte olup mal rejiminin sona ermesi esnasında, eşlerin yalnızca birbirlerinin kişisel mallarına yapmış olduğu katkılar uyarınca katkı alacağı talep edebilmektedir. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu ile getirilen edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik birliği içerisinde edinilen mallar kural olarak edinilmiş mal kabul edilmekle birlikte; taraflar özetle, işbu mal rejiminin sona ermesi esnasında edinilmiş mallar üzerinde katılma alacağı hakkına sahip olmaktadır. Eşler arasındaki mal rejimi, tarafların boşanmasıyla, evliliğin iptaline karar verilmesiyle, başka bir mal rejimine geçilmesiyle, taraflardan birinin gaipliğine karar verilmesiyle veya taraflardan birinin vefatı ile sona erer. Taraflardan birinin vefatı halinde mal rejiminin sona ermesi ile tasfiye işlemi kendiğinden gerçekleşmeyecek olup; tasfiye işleminin gerçekleşmesi için mal rejiminin tasfiyesine yönelik dava açılması gereklidir. Çalışmamızda doktrin ve Yargıtay'ın yaklaşımı nazara alınarak, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu ile Türk Hukuku'nda ilk defa uygulama alanı bulan ve yasal mal rejimi olarak kabul edilen edinilmiş mallara katılma rejiminin içeriğinden, mal rejiminin eşlerden birinin ölümü halinde sona ermesinden ve bu durumda mal rejiminin tasfiyesi için açılacak davadan ve tasfiye hesaplamalarının ne şekilde yapılacağından bahsedilecektir. Çalışma ile hedeflediğimiz asıl mesele, eşin ölümü ile sağ kalan eşin hem mirasçı hem de tasfiyeden kaynaklı alacaklı olması, murisin mirasçılarının da mal rejiminden kaynaklı mirasçı sıfatıyla alacak hakkına haiz olması; bu sebeplerle miras hukuku ile mal rejimi hukukunu bir arada değerlendirerek tereke tasfiyesi ile mal rejimi tasfiyesinin aynı anda yapılmasında izlenecek metodun tespit edilmesidir. Bu suretle uygulamacılar ile bilim insanlarına katkı sağlamayı amaçlamaktayız.