Inheritance
69 theses under this subject heading
Kültürel mirasın korunmasında yerel yönetimlerin rolü: Beyoğlu belediyesi örneği
Hazırlanan tez çalışması, tarihi ve kültürel değerlerimizin korunması ve bu hususta yerel yönetim kuruluşlarının önemli ölçüde yetkili olduğunu kanıtlamayı hedeflemektedir. Böylece yerel yönetim kuruluşlarının tarihi ve kültürel değerleri koruma konusunda, ilgili belediye kanunlarında yer alan hükümler ile görevlerinin neler olabileceği hususunda konu açıklanmaya çalışılmıştır. Yerel yönetim kuruluşları en yakın yönetim birimi olduğundan, kentte bulunan tarihi ve kültürel niteliğinde olan taşınmazların korunmasında her türlü faaliyetlerinden sorumlu ilk yetkili birim olmalıdır. Bu noktadan yola çıkılarak çalışmada bazı ülkelerde yerel yönetimler tarafından uygulanan koruma çalışmalarına bir örnek verilmiştir. Bir bölgede kültürel miras koruma çalışması yapılacaksa, önce bölgenin tarihi hakkında bilgi sahibi olunmalıdır. Tez çalışmasında bunun öneminden bahsedilmeye çalışılmış, araştırılması yapılan bölgenin tarihsel gelişimi kronolojik sırası takip edilerek aktarılmıştır. Hatta bölgenin sahip olduğu belli başlı tarihi-kültürel nitelikteki varlıklar, periyodizasyon yapılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Böylelikle araştırılması yapılan bölgenin bir nevi envanteri oluşturulmuştur. Ayrıca araştırılan bölgenin belediyesi tarafından uygulanan tarihi ve kültürel varlıkları koruma çalışmaları birkaç örnek ile açıklanmıştır. Tüm bu araştırmalar ışığında yerel yönetimler ve kültürel miras arasında ilişki kurularak koruma konusunda çözüm önerilerinde bulunulmuştur. Araştırmadaki hedef yerel yönetimlerin kültürel mirası koruma konusuna bir farkındalık getirmektir. Anahtar Kelimeler: Kültür, kültürel miras, yerel yönetimler, tarih, sanat, mimarlık, kanun, belediye
Karasi livasının Edremit kazasına ait tereke kayıtlarının transkripsiyon ve değerlendirmesi
Tereke (miras) kayıtları, son yarım asırdır sosyal tarih çalışmalarının önemli ögelerinden biri konumundadır. Bu kayıtlar küçük yerleşim yerlerinde şer'iyye sicilleri içine kaydedilmektedir. Nüfusun daha fazla olduğu şehirde ise sadece bu kayıtlardan oluşan defterler mevcuttur. Edremit Tereke kayıtları da kendilerine, Edremid Şer'iyye Sicilleri içinde yer bulmuştur. Bu çalışmada 1220, 1221, 1222, 1223 ve 1224 numaralı defterler incelenmiş 1645 ila 1732 yılları arasında tutulmuş olan tereke kayıtlarının transkripsiyon ve değerlendirmesi yapılmıştır. Bu çalışma 40'ı kadın, 99'u erkek, toplamda 139 kişinin tereke kaydını içermektedir. Kayıtlarda yer alan kişilerin; servet miktarına bakıldığı zaman çoğunluğunun orta düzeyde olduğunu söylemek mümkündür. 139 tereke sahibinin, 527 mirasçısı olduğu görülmüştür. XVII. ve XVIII. yüzyılda Edremit'in ekonomik hayatının genelde tarıma dayalı olduğu tarımın da, zeytincilik ve bağcılık temelli olduğu anlaşılmaktadır. Hayvancılık ve ticaretin daha geri planda olduğu elde edilen verilerden anlaşılmaktadır. Bu çalışmada XVII. ve XVIII. yüzyıldaki Edremid Kazasının sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik yapısı hakkında arşiv belgelerine dayanan doğru ve geçerli bilgiler ortaya konulmaya çalışılmıştır
Küreselleşme ve somut olmayan kültürel miras ilişkisi: Azerbaycan örneği
Yirminci yüzyılın sonlarında küreselleşme kapsamında politik, ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik ve çevresel alanlarda ortaya çıkan gelişmeler toplumların alışkanlıkları, yaşam tarzları ve gereksinimleri üzerinde önemli değişim ve dönüşümler meydana getirmiştir. Küreselleşmenin etkisiyle milletlerin veya toplumların yaşam tarzı olarak ifade edilen yerel kültürler ile küresel kültür arasındaki etkileşim giderek sorunlu ve karmaşık bir hale gelmiştir. Egemen kültür veya kültürlerin yerel kültürler üzerindeki hegemonyası sonucu yerel kültürler üzerinde bir tehdit oluşması, insanların tek bir kültüre yönlendirilmesi ve dünya genelinde kültürel tektürleşmenin ortaya çıkması, küreselleşmenin kültürel açıdan ortaya çıkardığı olumsuz sonuçlar olarak değerlendirilebilir. Bu tez çalışmasında ilk olarak konu kapsamında küreselleşme ve somut olmayan kültürel miras ilişkisine dair değerlendirmeler yapılmış ve konu üzerine yapılan ilgili çalışmalardan bahsedilmiştir. Daha sonra küreselleşme ve somut olmayan kültürel miras ile ilgili kavram ve terimler incelenmiş, somut olmayan kültürel miras alanındaki UNESCO- 2003 sözleşmesinden bahsedilmiş, hızla küreselleşen ve değişen dünyada küreselleşmenin kültürel boyutu ile somut olmayan kültürel miras ilişkisi sorgulanmıştır. Bu ilişki, Azerbaycan örneğinden hareketle UNESCO- Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi kapsamında halkbilimi ve kültürel miras yönetimi perspektifleri açısından çözümlenmiş, somut olmayan kültürel miras alanları, kültür politikaları ve yönetimi kapsamında koruma ve yaşatılma çabaları, ulusal ve uluslararası bilgi ve deneyim belleğinden faydalanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca somut olmayan kültürel miras alanındaki etkiler, farklılaşmalar, gerçekleştirilen ve gerçekleştirilebilecek önlem ve planlamalar örneklerle ele alınmış, somut olmayan kültürel mirasın korunması ve yaşatılmasına yönelik çözüm ve öneriler sunulmuştur.
Veraset ve intikal vergisinde karşılaşılan darboğazlar, çözüm önerileri ve Amerika Birleşik Devletleri uygulaması
Servet vergilerinden biri olan ve 1926 yılından günümüze kadar varlığını sürdüren Veraset ve İntikal Vergisi, pek çok değişiklik geçirmesine rağmen bu değişikliklerin hiçbiri yapısal anlamda bir reform niteliği taşımamıştır. Toplam vergi gelirleri içindeki payı çok düşük olan bu vergi, mali amaçlardan ziyade hizmet ettiği sosyal amaçlarla varlığını sürdürmüş fakat zaman zaman kaldırılmasına ilişkin tartışmalar ortaya çıkmıştır. Ancak kaldırılması gibi bir tercih Anayasa'nın 73'üncü maddesinde yer alan mali güce göre vergilendirme ve vergi yükünün adaletli ve dengeli dağıtımı ilkelerine aykırılık teşkil edecektir. Bu bağlamda gelir dağılımının iyileştirilmesi için bir araç olarak da kullanılabilecek veraset ve intikal vergisini kaldırmak yerine, yapılması gereken düzenlemeleri tespit ederek bu verginin hem mali hem de sosyal amaçlarının güçlenmesini sağlamak temel amaç olmalıdır. Çalışmamızda servet vergileri ile ilgili temel bilgilere yer verildikten sonra veraset ve intikal vergisinin uygulanmasında karşılaşılan sorunları tespit etmek için öncelikle literatür ve mevzuat araştırması yapılmıştır. Ardından vergi idaresi ile mükellef arasında çıkan ve yargıya taşınan uyuşmazlıklar ele alınmış ve çeşitli özelgeler incelenerek bu verginin yürütülmesinde hangi konuların yeterince açık olmadığı ortaya konulmuştur. Böylece söz konusu vergide karşılaşılan ve karşılaşılabilecek tüm sorun alanları tespit edilmiştir. Bununla birlikte, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birçok ülke veraset ve intikal vergisi açısından ele alınarak Türkiye ile eş güdümlü olarak karşılaştırılmış ve ülkemizin dünya genelindeki yeri saptanmıştır. Son olarak bu tespitlerimize göre bir takım yapısal reformları içeren çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, ortaya çıkarmış olduğumuz sorun alanlarına ilişkin ileri sürdüğümüz reform tekliflerinin hayata geçirilmesi durumunda, söz konusu verginin hem kamu harcamalarını finanse etmek şeklindeki mali amaçlarının hem de gelir dağılımında adaleti sağlamak gibi sosyal amaçlarının güçleneceği düşünülmektedir.
Yabancı unsurlu vasiyetnamelere uygulanacak hukuk ve Türkiye'deki sonuçları
Devletler, miras hukuku kurallarını kanunlaştırırken toplumlarının ekonomik ve sosyal durumlarını, dinî inanç, düşünce ve siyasal politikalarını esas almaktadır. Bu sebeple miras hukuku kuralları birbirinden farklıdır. Ölüme bağlı tasarrufların oluşturulmasında ehliyet, şekil, asli geçerlilik, esas ve hükümlere uygulanacak hukuk kurallarındaki bu farklılık, yabancı unsur barındıran durumlarda uygulanacak hukuka göre farklı sonuçlar elde edilmesine neden olmaktadır. Bu sebeple yabancı unsur bulunan miras ilişkilerinde kanunlar ihtilâfı kuralları öncelikle dikkate alınmaktadır. Yabancı unsurlu bir vasiyetname hakkında yetkili hukukun tespitinde çağdaş hukuk düzenlerinde sübjektif yöntem, yani mirasbırakana hukuk seçimi yetkisi verilmesine rastlansa da Türk hukukunda ihtilâfçı metod dahilinde objektif yöntem kullanılmaktadır. Artan milletlerarası ilişkiler ve dolaşım kolaylığı birden fazla ülkede taşınır ve taşınmaz mal bulunmasını kolaylaştırmaktadır. Dolayısıyla birden fazla ülkede yer alan tereke unsurları hakkında uygulanacak hukukun tespit edilmesi gerekmektedir. Çalışmamızda en sık rastlanan ölüme bağlı tasarruf olan vasiyetnamelere odaklanılmıştır. Vasiyetname, düzenlenmesi, korunması, vasiyetçinin durumu, geçerliliği, yerine getirilmesi, iptali veya hükümsüzlüğü bakımından yargı kararlarına konu olmaktadır. Vasiyetname ile ilgili unsurların tümüne uygulanacak hukuku gösteren tek bir bağlama kuralı yoktur. Bu sebeple ehliyet, şekil, esas ve hükümlere uygulanacak hukuk ayrı ayrı tespit edilmelidir. Bununla birlikte kanunun öngördüğü istisnalar dolayısıyla somut olaya uygulanacak hukuk sayısı artabilmektedir. Bu çalışma uygulanacak hukukun tespitinin milletlerarası özel hukuk adaletine uygun olarak gerçekleştirilmesine ve Türkiye'de doğan sonuçların irdelenmesi amacıyla literatürün araştırılması ve yargı kararlarının incelenmesi suretiyle oluşturulmuştur. Milletlerarası miras hukuku alanında yeknesak kurallar oluşmasına uzak olduğumuz görülmektedir. Konuya ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde detaylı hükümlere yer verilmesi ile karar ahengine hizmet eden ve usul ekonomisine uygun sonuçlar alınmasının kolaylaşacağı düşünülmektedir.
Klasik Dönem Osmanlı Miras Hukukunda kadının yeri
Başlangıçta, İslam miras hukukunun ve örfi miras hukukunun kuramsal çerçevesi hakkında bilgi verildi. Osmanlı Devleti'nde kadının İslam miras hukukundaki durumunu kolay bir şekilde anlayabilmek için, tereke kayıtları ve fetva örnekleri belirli formatlarla aktarıldı. Tereke kayıtlarında incelenen paylaşımların büyük bir kısmının fıkıh kitaplarında yer alan oranlar ile uygunluk gösterdiği görüldü. İslam miras hukuku hükümlerine uygun düşmeyen paylaşımlar için getirdiğimiz yorum, varislerin mirası rızai taksime göre paylaşmaları oldu. Bu paylaşımların bir kısmı kadın lehine bir kısmı ise kadın aleyhine gerçekleşmektedir. Örfi miras hukukundaki genel durumu anlamak için, miri arazi ve örfi miras hukukuna tabi vakıfların intikalinde yaşanan dönemsel değişimler yakından irdelendi. Bunların yanında, incelenen birçok vakıfnamede, evlatlık vakıf kuran kişilerin vakıf mallarından yararlanma usulünü, İslam miras hukuku hükümlerini değiştirecek şekilde belirleyebildiği görüldü. Gayrimüslim kadınlar zaman ve mekan bakımından istikrar gösterecek düzeyde İslam miras hukuku hükümlerine göre pay almışlardır. Kadınlar için, muris ve varis olma bakımından reaya askeri sınıf ayrımı yoktur. Osmanlı'da kadının vela mirasçılığı da kabul edilmektedir. Müçtehitler arasında farklı görüşlerin mevcut olduğu durumlarda, seçilen bir görüşün devamlı surette uygulandığı görülmektedir. Kadının miras payına hukuksuz bir müdahalede gerçekleşirse, kadının hakkı devlet tarafından korunmaktadır. Anahtar Kelimeler: İslam miras hukuku, Osmanlı hukuku, kadının hukuki statüsü.
Heritage language ideologies: Speakers' perspectives
The present thesis study aims to investigate the language ideologies held by speakers of Western Armenian, one of the heritage languages of Turkey, by means of data obtained through online interviews. Analysis of the data obtained from interview interactions reveals heritage language speakers' lived experiences with and perspectives of their heritage language in respect to the past, present and future of Western Armenian as a heritage language. The language ideology framework sheds light on the ideations of heritage language speakers in relation to their heritage language situated within interview interactions. The findings of the study reveal multiple and diverse language ideologies that span across different time periods, which are in a two-way relationship with the social and linguistic contexts and practices.
The role of heritage interpretation in the sustainable tourism development: The case of Antandros
It is expected from sustainable tourism development to preserve and ensure viable operations providing environmental, economic, and socio-cultural benefits in the long-term. Cultural heritage plays a crucial role in developing sustainable tourism by adding value to the lives of the local community and consequently creating a sense of identity or belonging. Therefore, it is important to enhance heritage quality and preserve the local culture, values, and traditions against negative impacts. In this aspect, the study investigates the modes and methods of heritage interpretation in connection to sustainable tourism development and the enhancement of cultural heritage value. Antandros ancient heritage site in Altınoluk tourist destination is selected for this study. The current methods of heritage interpretation specifically applied by the Antandros NGO are investigated. For data collection, this research applied a triangulation of both qualitative data and methods. The data were analyzed with a hybrid thematic analysis approach. The main findings are: Firstly, cultural heritage is essential to become the fourth pillar in heritage destinations. Secondly, a holistic approach towards heritage presentation must be taken for Antandros sustainable tourism development. Finally, the role of heritage interpretation can be related to all heritage management aspects. In this respect, heritage interpretation can create a theme or brand through stories and myths for the destination. This local NGO played an essential role in becoming a network connection for other stakeholders. Whereas the barriers were the insufficient cooperation of the public sector and the local residents in the region and financial support.
Avrupa Birliği, İngiliz ve Türk hukukları çerçevesinde yabancı unsurlu mirasa uygulanacak hukuk
Avrupa Birliği, İngiliz ve Türk Hukukları Çerçevesinde Yabancı Unsurlu Mirasa Uygulanacak Hukuk başlığını taşıyan çalışmamız, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Bu konuyu seçmemizin başlıca nedeni nüfus hareketlilikleri ve yabancı topraklarda mülk edinme eğiliminin artması ile milletlerarası unsurlu miras uyuşmazlıklarının artış göstermesi ve ülkelerin bu konuda benimsedikleri farklı sistemlerin, karşılaştırmalı bir çalışmayı gerekli kılması olmuştur. Çalışmamızın giriş kısmında, genel olarak maddi hukukta miras kavramı incelenerek yabancı unsurlu miras ve vasıflandırma konuları ele alınmıştır. Devamında mirasa uygulanacak hukukta benimsenen birlik, ayrılık sistemleri ile karma sistem incelenmiş ve yabancı unsurlu mirasa uygulanacak hukuk ile ilgili Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler açıklanmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, Avrupa Birliği (AB) ve İngiliz Hukuklarında Yabancı Unsurlu Mirasa Uygulanacak Hukuk başlığı altında, öncelikle 650 sayılı AB Miras Tüzüğü'ndeki mirasla ilgili bağlama kuralları detaylı olarak incelenmiş ve konuya ışık tutması açısından AB'nin konuyla ilgili çalışmalarına da değinilmiştir. Ardından Birleşik Krallık hukukundaki yabancı unsurlu mirasa ilişkin bağlama kuralları sistemi incelenmiştir. Common law hukukunun Türk hukukundan farklılığı da düşünülerek, konunun daha iyi anlaşılması için, İngiliz maddi miras hukukuyla ilgili açıklamalara da yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci ve son bölümünde ise Türk hukukunda yabancı unsurlu mirasa uygulanacak hukuk incelenmiştir. Bu bölümde öncelikle Türk hukukunda mirasın gelişimi ve miras hukukunun temel ilke ve kavramları ele alınarak ardından, güncel hukukumuzda yabancı unsurlu mirasa uygulanacak hukuka ilişkin bağlama kuralları detaylı olarak incelenmiştir.
26 Numaralı Kütahya Şer'iye Sicili Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
26 numaralı Kütahya şer'iye sicili defteri, 1846 ve 1880 yılları arasındaki tarihlerde yazılmıştır. Kütahya ve Kütahya'ya bağlı olan bazı kasaba, ilçe, köy ve mahâllelere ait belgeleri içermektedir. Şer'iye sicilleri o dönemden günümüze intikal eden mahkeme kararlarının kayıtlarını bize aktarmaktadır. Şer'iye sicilleri Kütahya ve çevresi, ilçe, belde ve köylerinden bahsettiğinden buralardaki sosyal, siyasi, ekonomik ve kültürel yapıyı da bize aktarmaktadır. Çalışmada tezkire, buyuruldu, berât, fermân, vakfiye, mürâsele, i'lâm, mîras, tereke, resmi yazışmalar, şukka, vasî tâyini ve hüccet belgelerinin mahkeme kayıtlarının transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yer almaktadır. Defterde mahkemeye intikal eden olayların doğrultusunda bir sonuca varıldığını; ceza verildiği, sürgün edildiği, atama yapıldığı ya da mîrasın paylaştırıldığı belgeleri görmekteyiz. Belgelerin bazı sayfalarında yazılar silik çıktığı mürekkep izi olduğu için buralar (…?) iş'âreti ile gösterilmiştir. Bu şer'iye sicili defterinde çoğunlukla atama i'lâm kayıtlarına bir vakfın mutasarrıfının vefât etmesi ve yerine vekil ya da yeni mutasarrıf atanması gibi örnekleri çokça rastlayabiliriz.
Vasiyetnamenin geri alınması
?Vasiyetnamenin Geri Alınması? başlıklı çalışmamızda; öncelikle konunun önemi açıklanmış, ardından konuya ilişkin eski yasal düzenlemeler Roma Hukukundan başlanarak incelenmiştir. Keza, İslam Hukukunun meseleyi ele alış tarzı da özet olarak verilmiştir.TMK 542 vd. hükümlerine göre vasiyetname 4 yoldan geri alınabilir:1) Saf geri alma vasiyetnamesi ile2) İlki ile çelişkili 2. vasiyetname ile3) Yok etmek ile4) Vasiyetnameye konu edilen malın sonradan sağlararası tasarrufa konu edilmesi ile.Vasiyetnamenin geri alınmasına ilişkin bu dört usul, Yargı kararları ve İsviçre ? Alman Hukuku ile karşılaştırmalı olarak incelenmiş; vasiyetnamenin geri alınmasının kısmi olabileceği gibi şarta bağlı da olabileceği ifade edilmiştir.
Turistler ve destinasyonlarda sunulan kültürel miras arasındaki ilşkiyi belirlemeye yönelik bir araştırma: Troia örneği
Günümüzde, en hızlı büyüyen sektörlerden biri de turizmdir. Turizm aracılığıyla kazanılanı döviz girdisi, diğer sektördekilere göre daha önemlidir. Turizmden daha fazla gelir elde etmenin yolarından biri de turizmi çeşitlendirmekten geçmektedir. Bugüne kadar insanların özellikle tercih ettiği deniz, güneş ve kum turizmi, artık eskisi kadar cazip olmayıp, turist eğilimleri farklı turizm çeşitlerine doğru kaymaya başlamıştır. Turizmin, çeşitlendirilmesi yönünde yapılan çalışmalar günümüzde hızla artmaktadır. Bölgeler veya iller kendileri için en uygun turizm çeşidini seçme yoluna gitmektedir. Çeşitlendirmenin yollarından biri de ülkelerin kendi kültür miraslarını turizm amaçlı olarak ziyaretçilere sunmalarından geçmektedir. Bir ören yeri olarak Troya'ya bakıldığında; tarihsel ve kültürel açıdan oldukça zengin bir turizm potansiyeline sahip olduğunu görülmektedir. Günümüzde değişen turist eğilimleri de göz önüne alındığında, kültürel miras turizminin bölge turizmi için önemli bir turizm çeşidi olacağı düşünülmektedir. Çalışmada, Troya'da kültürel miras turizm kavramım, turistlerin satın alma davranışlarını ve turist tiplerini dikkate alarak, kültürel miras turizmine katılan turistleri anlamayı amaçlamaktadır. Çalışmada, Troya'ya gelen üç farklı kültürel turist tipi ortaya çıkmıştır. Birinci tip turistler, bölgeyi ve Troya'yı bilerek gelenler; ikinci tip turistler, bölgeyi bilerek gelen fakat Troya'yı bilmeyenler ve son turistler ise, bölge ve Troya hakkında hiç bilgi sahibi olmayanlardır. Çalışmada, ayrıca turistlerin günlük yaşam algılan da incelenmiş ve yine üç farklı kişilik tipi ortaya çıkmıştır. Bunlar, içe dönük kişilik tipi, dışa dönük kişilik tipi ve içice kişilik tipi olarak sınıflandırılmıştır. Böylece, bölgeye kültürel amaçlı gelen turistlerin daha iyi anlaşılması mümkün olacaktır.
Türk hukukuna göre mirasçılıktan cezai çıkarma
Çalışmamızın konusu olan mirasçılıktan çıkarma, 4721 sayılı TMK'nun 510 ve 513. maddeleri arasında düzenlenir. Mirasçılıktan çıkarma mirasbırakanın, ölümünden sonra sonuç doğurması amacıyla yapabileceği hukuki işlemlerden biridir. Böylece mirasbırakan kanunda sınırlı sayıda tespit edilen saklı paylı mirasçılarını, belirli sebeplerin varlığı durumunda gerekli şekil şartlarına da uyarak mirasından tamamen veya kısmen uzaklaştırır. Mirasçılıktan çıkarma, biri cezai çıkarma diğeri koruyucu çıkarma olmak üzere iki türlüdür. Mirasçılıktan çıkarma türlerinden uygulamada cezai amaçlı mirasçılıktan çıkarmaya sıklıkla başvurulduğundan çalışmamızı ağırlıkla cezai amaçlı mirasçılıktan çıkarma oluşturmuştur. Mirasçılıktan çıkarma öncelikli olarak, genel bir bakış açısı ile kavram olarak ele alınıp, bu bağlamda mirasçılıktan çıkarmanın tanımı ve unsurları, benzer Miras Hukuku kavramları ile karşılaştırılması ve mirasçılıktan çıkarmaya ilişkin hükümlerinin Türk Hukukunda yeri ve uygulama alanı üzerinde durulacaktır. Çalışmamızın diğer bölümlerinde, mirasçılıktan çıkarmanın şartları, geçerli çıkarmanın hukuki sonuçları, mirasçılıktan çıkarmanın geçersizliği ve buna bağlanan hukuki sonuçlar, ele alınıp adı geçen bu ana başlıklar altında beliren ve mirasçılıktan çıkarmaya özgü hukuki sorunlar irdelenerek, varılan sonuçlar ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Muris muvazaası
Bu çalışmanın konusunu muris muvazaası oluşturmaktadır. Muris, miras bırakan kişi olarak tanımlanmaktadır. Çalışmanın içeriğinde mirasçıların Medeni Hukuk kapsamında hangi haklarının olduğu ve bu haklarının ihlali halinde hangi yollara başvurabilecekleri ele alınmıştır.
A temporal analysis over the wealth of individuals in the Ottoman Empire, 1710-1919 (With specific references to inheritance record from sharia courts)
The main purpose of this thesis is to examine the wealth of individuals and its distribution through inheritance records in the Ottoman Empire. Inheritance records generate one of the oldest traditions of the Ottoman Empire from the middle of the fifteenth century. As a common practice, Ottoman courts contain inheritance records of individuals. An inheritance record provides information on the economic assets of deceased individuals. The aggregate level of these assets generates the wealth of individuals. Furthermore, these primary sources include information such as the socioeconomic status of individuals, types of economic assets, borrowing-lending relationship, costs of courts, and heirs. These characteristics of inheritance records have begun to attract the attention of economic historians in recent years. This thesis, in this sense, focuses on these primary sources to establish a comprehensive analysis, and it has a dual aim. The first is to present a dataset of inheritance records and average wealth levels from different regions, including commercial, agricultural and rural towns located in Anatolia. This aim continues corresponding to one of the primary questions of the thesis that established the dataset, that is, changes in average wealth levels over time. Average wealth levels have a declining pattern, spanning from 1710 to 1900, and a radical increase during the early twentieth century. This trend is compatible with recent historiography in some regards. This aim proceeds with average wealth levels of individuals from different segments of society, including titled and untitled individuals, males and females as well as Muslims and non-Muslims. These estimates include comparative analysis based on the wealthiest one percent, 10 percent as well as four quartiles starting from the wealthiest 25 percent. The first aim also includes the estimation of wealth distribution for the same period. To achieve this goal, this thesis employs Gini coefficients and Lorenz curves in the long-term perspective. The second aim is to test the effects of different variables, including titles, gender, religion, decentralization, tax revenues, consumer prices, wars, and weather, on changing levels of wealth distribution. This aim includes quantitative and systematic analysis through econometric models that allow for a deeper understanding of the relationship between wealth distribution and socioeconomic variables as well as non-economic parameters. To achieve these aims, this thesis uses more than 4.400 inheritance records. Other variables, including tax revenues, decentralization, consumer prices, wars, and weather, are derived from reliable secondary sources. The data limitations in establishing inheritance records entail employing 10-year intervals in time series, starting from 1710. The findings indicate that the distribution of wealth had an approximately inverted U-shaped pattern in the Ottoman Empire. Furthermore, wealth distribution is much better for untitled individuals, females, and non-Muslims than those of titled groups, males and Muslims. During the late nineteenth century and the early twentieth century, however, a convergence in average wealth levels of comparison groups in the Ottoman Empire. Finally, while advantageous groups, including titled individuals, males, Muslims, and wars have a significant effect on wealth distribution, no significant results are obtained for disadvantageous groups, including commoners, females, and non-Muslims, state finance, devaluations, and drought.
Kütahya şer'iye sicilleri 15 numaralı defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Çalışmada Kütahya'nın yerleşim yerleri, aile yapısı, aile içi hukukun nasıl işlediği, hayat ve geçim tarzı, sanat ve meslek gurubları, tarım ürünleri, cezalar, vergiler yerleşim yerlerinin ekonomik durumu gibi konular incelenmiştir.Çalışma olarak seçtiğim 15 numaralı Kütahya Şer'iye Sicilli Defteri, Hicri 1243 / Miladi 1828 yıllarına ait Kütahya ve çevresinde hukuka intikal etmiş mahkeme kayıtlarını ihtiva eder. Çalışmada, tereke, miras, resmi yazışmalar, fermanlar, beratlar vakıflar, Naiblik müessesesi, vekil tayini gibi mahkeme kayıtlarının transkripsiyonu, değerlendirilmesi ve tasnif edilmesi yer almaktadır.Osmanlı döneminden günümüze kadar intikal eden bu belgeler, toplumun sosyal, siyasi ve ekonomik yapısı hakkında bize bilgi verirler. Sicillere kaydedilmiş bilgilere bakarak halkın sosyal yapısını ve ikili ilişkilerini, miras ve tereke kayıtlarına bakarak ekonomik yapıyı, merkezden gönderilen kararnâmelere bakarak merkezi idare ile taşra arasındaki ilişkilerin muhtevasını öğrenebiliriz. Ayrıca belgelerin tarihine bakıldığında Yeniçeri ocağının .kaldırılması üzerinden henüz iki yıl geçtiğini ve yeni kurulan Asakir-i Mansure-i Muhammediye Ordusunun ve Donanmay-ı Hümayunun ihtiyaçlarını karşılamak için merkezden gelen fermanları sıkça görebilmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Miras, Ferman, Kadı, Sosyal Hayat, Hukuk Sistemi
İbn Haldûn'a göre Emevîler'de veraset sisteminin etkileri ve sonuçları: Tarih felsefesi bakımından bir inceleme
Bu çalışma konusu "İbn Haldûn'a Göre Emevîler'de Veraset Sisteminin Etkileri ve Sonuçları: Tarih Felsefesi Bakımından Bir İnceleme" olduğu için bu dönemle ilgili sadece İbn Haldun'un Emevîler'de Veraset Sistemi konusundaki düşünce ve değerlendirmeleri araştırılmıştır. Veraset sisteminin İslâm Devleti'nde ortaya çıkmasından günümüze kadar tarihçiler ve İslâm âlimleri tarafından bu konu çok önemsenmiştir. Veraset sistemi nasıl Müslümanları değişik gruplara ayırdıysa, aynı şekilde tarihçileri ve İslam âlimlerini de iki guruba ayırmıştır. Bazıları Emevî ailesinin hükümdarlık şeklini eleştirmiş, bazıları ise niteliklerini övmüştür. Ünlü İslam filozoflarından biri olan İbn Haldun Mukaddime ve el-'İber eserinin bir bölümünü hilâfet, halifelik şartları ve hilâfet sisteminin şuradan verasete dönüşmesi konularına ayırmıştır. Çoğu İslam âlim ve tarihçilerinin tersine İbn Haldun, Muaviye'yi ve veraset sisteminin ortaya çıkışını desteklemiştir. Ona göre; Emevî ailesi arasında var olan güçlü asabiyetten dolayı veraset sistemi ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada İbn Haldun'un görüşlerinin tersine, daha fazla Emevî halifelerini ve veraset sistemini eleştiren kaynaklar araştırılmış ve karşılaştırma yapılmaya çalışılmıştır
Olumlu miras sözleşmesi
Olumlu miras sözleşmesi, mirasbırakanın karşı taraf veya üçüncü şahıs yararına terekesine ilişkin olarak, ölüme bağlı tasarruflarda bulunduğu miras sözleşmesi olarak tanımlanır. Bu sözleşme, aynı zamanda mirasbırakan ile yapılan ölüme bağlı bir sözleşmedir. Yani bu sözleşmeler akdi ölüme bağlı tasarruflardır. Olumlu miras sözleşmesi iki taraflı bir hukuki işlem, yani sözleşme olduğu için kural olarak mirasbırakan yaptığı miras sözleşmesinden tek taraflı bir beyanla istediği zaman dönemez. İstisnalar hariç, bu sözleşmenin değiştirilmesi veya tümüyle ortadan kaldırılması ancak tarafların anlaşmasıyla mümkün olabilir. Mirasbırakan, olumlu miras sözleşmesi ile Türk Medeni Kanunu'nun 527. maddesinden anlaşılacağı üzere, mirasçı atayabilir ve belirli mal bırakabilir. Ancak Türk Medeni Kanunu'nun 527. maddesinde ifade edilen tasarruflar örnek niteliğindedir, sınırlayıcı özellikte değildir. Başka bir deyişle mirasbırakan, mirasçı ataması ve mal vasiyeti dışında örnek olarak mükellefiyet yükleyebilir, mirasın paylaşımına ilişkin bazı esas ve kurallar koyabilir, vakıf kurabilir, vasiyeti yerine getirme görevlisi tayin edebilir vb. Mirasbırakanın, olumlu miras sözleşmesi yapabilmesi için ayırt etme gücüne sahip ve ergin olması aynı zamanda kısıtlı olmaması gerekir.(TMK m. 503) Ancak miras sözleşmesi ile ölüme bağlı tasarrufta bulunmayan karşı taraf açısından ehliyet, genel ehliyet kurallarına tabidir. Olumlu miras sözleşmesi, Türk Medeni Kanunu'nun 545. maddesi gereğince resmi vasiyetname şeklinde düzenlenmelidir. Sözleşmesinin yapılmış olması, mirasbırakanın, miras sözleşmesinin konusuna giren hususlarda, sağlararası ya da ölüme bağlı tasarrufta bulunma hakkını engellemez. Bu sebeple mirasbırakan, sözleşme konusu malvarlığı üzerinde ölünceye kadar serbestçe tasarruf edebilir. Ancak Türk Medeni Kanunu'nun 527/2. maddesi uyarınca, mirasbırakanın, miras sözleşmesinden sonra yaptığı, miras sözleşmesi ile bağdaşmayan ölüme bağlı veya sağlararası ivazsız (karşılıksız) tasarruflarına sözleşmenin karşı tarafı ya da lehtar, mirasbırakanın ölümünden sonra itiraz edebilir. Sonradan yapılan ölüme bağlı tasarrufun, vasiyetname ya da miras sözleşmesi olmasının bir önemi yoktur. Mirasbırakanın olumlu miras sözleşmesinde yaptığı tasarruf, saklı paylı mirasçıların, saklı paylarını aşıyorsa, bu mirasçılar, mirasbırakanın tasarrufunun, ihlal edilen kısımla orantılı olarak tenkisini talep ve dava edebilir. (TMK m. 560 vd.) Miras sözleşmesindeki değişiklik, yine miras sözleşmesinin şekline ve ehliyet kurallarına uygun olarak, resmi şekilde olmalıdır. Miras sözleşmesi, tarafların anlaşması ile ortadan kaldırılabilir.(TMK m. 546) Olumlu miras sözleşmesi bazı hallerde kanun gereği kendiliğinden ortadan kalkarken, bazı hallerde de tek taraflı olarak sona erdirilebilmektedir. Son olarak olumlu miras sözleşmesi, Türk Medeni Kanunu'nun 557. maddesindeki sebeplere dayanarak, iptal davası açmak suretiyle iptal ettirilebilir. Anahtar Kelimeler: Miras sözleşmesi, olumlu, sözleşme, miras hukuku.
Vasiyet (Belirli mal bırakma)
Mirasbırakanın, vasiyetname ya da miras sözleşmesi yoluyla bir kişiye, mirasçı atama anlamına gelmeksizin, bir malvarlığı menfaatini kazandırma amacıyla tasarrufta bulunması, vasiyet olarak adlandırılmaktadır. Maddi anlamda ölüme bağlı bir tasarruf olan vasiyet, mirasın açıldığı anda vasiyet alacaklısına bir alacak hakkı kazandırmakta ve bu bağlamda vasiyet alacaklısı ile vasiyet yükümlüsü arasında bir borç ilişkisi kurmaktadır. Vasiyete konu malvarlığı menfaatinin kazandırılması, vasiyet alacaklısı ile vasiyet yükümlüsü arasında yapılacak, o vasiyet konusuna özgü sağlararası bir hukuki işlemle mümkün olmaktadır. Çalışmanın amacı, vasiyet tasarrufunun her yönüyle incelenmesi ve bu bağlamda, teorik tartışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulunulması ile uygulamada karşılaşılabilecek sorunlara çözüm önerileri getirilmesidir. Çalışmada öncelikle vasiyetin tanımı, özellikleri, unsurları ve konusuna ilişkin açıklamalara yer verilmiş; benzer hukuki müesseselerle karşılaştırma faaliyetinde bulunulmuştur. Daha sonra vasiyetten doğan borç ilişkisinin tarafları, vasiyetin geçerlik koşulları ve türleri incelenmiştir. Son olarak vasiyetin yerine getirilmesi, vasiyetin yerine getirilmesinde sıra ve vasiyetin yerine getirilmemesinden doğan sorumluluk üzerinde durulmuştur.
Mirasbırakanın saklı payı azaltma kastıyla yaptığı sağlararası geçerli kazandırmalar ve hukuki sonuçları
Çalışmamızın konusunu mirasbırakanın saklı payı azaltma kastıyla yapmış olduğu geçerli kazandırmalar ve bu kazandırmaların tenkisi oluşturmaktadır. Hukukumuzda yasal mirasçıların bazılarının mirastan alacakları pay korunmaktadır. Türk Medeni Kanunu'nun 505'inci maddesi ile tasarruf edilebilir kısım başlığı altında mirasçının altsoyu, ana ve babası veya eşinin bulunması durumunda mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında tasarruf özgürlüğüne sahip olduğu düzenlenmiştir. Kanun koyucunun miras payını koruduğu mirasçılara saklı paylı mirasçı denilmektedir. Bu çerçevede mirasçıların saklı payını azaltma kastıyla yapmış olduğu geçerli kazandırmaların saklı paylı mirasçıların saklı payını aşan oranda indirilmesi "tenkis" olarak isimlendirilmektedir. Mirasbırakanın ölüme bağlı kazandırmaları tasarruf nisabını aşması ve saklı payı ihlal etmesi şartıyla tenkise tâbi olurken sağlararası kazandırmalar sınırlı olarak tenkise tâbidir. Sağlararası bir kazandırmanın tenkise tâbi olabilmesi için öncelikle kanunda sayılan kazandırmalardan biri olması gerekmektedir. Tenkise tâbi sağlararası kazandırmalar Türk Medeni Kanunu'nun 565'inci maddesinde 4 bent halinde sayılmıştır. Maddenin 4'üncü bendi uyarınca, mirasbırakanın saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yaptığı açık olan sağlararası kazandırmalar tenkise tâbidir.
İslam eşya ve borçlar hukukunda hakların vârislere intikali
İnsan, doğumuyla birlikte hatta cenin iken birtakım haklara sahip olmaya başlar. İnsan bu hakları, anne karnından ölüm anına kadar miras, hukukî işlem, çalışma vb. yollar ile elde etmektedir. Kişi, hayatta olduğu sürece sahip olduğu hakların tasarrufu kendisine aittir. Vefatından sonra mâlik olduğu hakların vârislerine intikal edip etmeyeceği konusu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada kişinin, İslam Eşya-Borçlar hukuku alanına giren haklarının vârislerine intikal edip etmeyeceği konusu ele alınmıştır. Konu ele alınırken mezheplerin görüşleri karşılaştırmalı bir şekilde verilmiş, varislere intikalinde ittifak edilen ve ihtilaf edilen hususlar analiz edilmiştir. Bu çalışmada, kişiye ait söz konusu hakların vârislere intikal edip etmeyeceğinin mezhepler açısından tespit edilmesi ve hakların vârislere intikali konusunda mezheplerde esas alınan temel prensiplerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
رضي الدين بن الحنبلي الحنفي ذبالة السراج على رسالة السراج دراسة وتحقيق
I have studied one of the notable figures of Islam (Imam Muhammad bin Ibrahim bin Yusuf bin Abdul Rahman, known as Ibn Al-Hanbali (May God have mercy on him) (Died. 971 A.H. / 1564). The investigation of his manuscript: "Dhubalat Al-Sarraj's ala Risalat al-Sarraj," from the beginning of the book to the end of the women's chapters. The manuscript of "Dhubalat Al-Sarraj's ala Risalat al-Sarraj," is a large scientific encyclopedia of inheritance in Hanafi jurisprudence. It is one of the important and considered books in the doctrine. Thus, it was necessary to transform it from domain of manuscripts to the realm of publications, so it can be accessed by the researchers, and to benefit from it and to facilitate referencing it. This manuscript has dealt with issues that are pervasive in affliction and people and students of knowledge need it, especially in our current time, as the greediness, rapacity, and depriving others of their share of inheritance on the one hand, and people's ignorance of this great knowledge on the other hand.
أثر وسائل الاتصال الحديثة على ميراث المفقود في الفقه الإسلامي والقانون العراقي (دراسة مقارنة)
The purpose of this dissertation is to identify the extent to which the Iraqi law absorbs the legal provisions of lineage and to clarify the position of the Iraqi judiciary on them. As for the scope of this thesis, it was specific in comparison and shedding light on modern technological means and their impact on the jurisprudential dispute, related to the effects of the return of the lost through examining several points, such as collecting the different jurisprudential parts on this subject,And absorbing most of the provisions of the lost, according to a careful and careful study based on tracking and extrapolation, and highlighting the role of jurisprudential rooting in resolving the dispute regarding the waiting period for the lost, introducing some provisions that modern means of communication had an impact on, and revealing the impact of developments in clarifying some facts that It is an auxiliary tributary of Islamic jurisprudence and positive law in influencing the ruling in some cases related to the missing person, such as the issue of bequeathing him after multiplying a period of waiting for him and issuing a ruling in this regard. The researcher used the analytical and comparative inductive method. The research concluded with the following conclusions: The legislator gave the heir the right By the inheritance of his bequeather, and he has established a methodology to achieve that right, and that inheritance refers to this right, and the inheritance indicates the transmission of the methodology of that right. Inheritance and his knowledge of Islamic law occupies a great position that makes it of great importance, and we see this clear and obvious in the Qur'an and the honorable Sunnah and among the previous nation. And it could The heirs have conditions that change between existence and non-existence, and change between a male and a female. Thus, the image of the last estate in these cases has become unclear, and this is a reason for us to take precaution and appreciation. It has been found that the legal texts regulating the provisions of missing persons contained in Iraqi law are not all compatible with Islamic Sharia, for example, the Iraqi Personal Status Law did not stipulate the issue of stopping the share of the missing person until his life appears or the death sentence, as some Arab personal status laws did.
أحكام الفرائض والوصااي يف املذهب الشافعي )دراسة مقارنة
The science of inheritance is a fixation of the rights of the living and the dead, and this art is half of the science, and this study sheds light on the provisions of inheritance and will in the book "Al-Tahtheeb" of Imam Al-Baghawi. By defining the concept of inheritance and will, and explaining the legal shares in inheritance, and mentioning the benefit of the differences of jurists in some inheritance issues that were not explained in the Sharia from the Book or the Sunnah, and the jurisprudence of the jurists in this matter. In order to achieve the objectives of the study and its objectives, the researcher followed the historical descriptive approach when researching the biographical and scientific biography of Imam Al-Baghawi, his era, and his political, economic and cultural events. His book and the approach used in it were also introduced. The researcher followed the inductive and analytical approach when collecting issues of inheritance in the book and transferring the sayings of scholars about them, then analyzing them to reach the most correct ones, and what is in agreement with the spirit of Sharia and the public interest. The most important results of this study: The author's concern for rooting issues of inheritance, so he transfers what has been proven from the evidence from the Book and the Sunnah regarding the issues he mentioned, and he also conveys the opinions of the public and others from other schools of thought such as the Imamiyyah and Ibadi schools, and he is likely based on the evidence, even if it contradicts his Shafi'i school of thought, such as the issue of what was stated in the meaning of the commandment, where he chose the Hanafi school. Among what he preferred in his book is that full brothers share with maternal brothers in a third of the estate, and the reason is the strength of their kinship to the deceased on the father and mother side He did not neglect the linguistic and terminological side of the definitions, so he used to explain the strange vocabulary with the help of linguistic dictionaries, then he mentioned the idiomatic meaning. The many sayings and quotations that he mentioned in his book indicate the abundance of his knowledge and the diversity of his knowledge resources, which made his book a rich material for study and an essential source in the science of inheritance. Keywords: Inheritance. Al-Faraʾiḍ. Will. Al-Baghawi, Al-Tahtheeb.