Çörek otu'nun (Nigella sativa L.) verimi, kalitesi ve fenolojisi üzerine farklı sulama seviyelerinin etkisi

Hastalık koşullarına iyileştirici ve hafifletici etkileri olan bazı bitkiler hakkında bilgi, tarih boyunca her kültürde bir nesilden diğerine aktarılmıştır. Nigella sativa L., aynı zamanda çörek otu olarak bilinen, bu şifalı bitkilerden biridir. Tohumları geniş bir terapötik potansiyele sahiptir ve farklı gıdalarda baharat olarak kullanılırlar. Bu bitkinin muazzam potansiyeline rağmen yetiştirme ve üretim bilgisi sınırlıdır. Şu anki iklim koşullarında su yönetimi özellikle önem kazanmakta, su tüketiminin azaltılması ve daha verimli kullanılması gerekmektedir. Mevcut çalışmanın iki amacı vardı: öncelikle farklı sulama miktarının çörek otu tohumlarının verimi ve kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirmek ve ikincisi bitkinin fenolojisini karakterize etmektir. Araştırma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi,Tarla Bitkileri Bölümü araştırma alanında tesadüf blokları deneme deseninde dört tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Sulama seviyeleri; buharlaşma temelinde belirlenen su ihtiyacının % 0, %10, %50, %70 ve %100'ünün alınması şeklinde beş uygulama olacak şekilde Tohum Olgunlaşma aşamasında uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, Doğu Akdeniz koşullarında Çörek otu'nun fenolojisi belirlenmiştir, yaşam döngüsü 224 gün içinde tamamlanmıştır. Sulama miktarıyla ilgili olarak, en yüksek tohum verimi (1199 kg/ha), %50 IR uygulamasından alınmıştır. % 0 IR uygulamasında en yüksek uçucu yağ oranı (0.69%) elde edilmiştir. Uçucu yağın başlıca bileşikleri, uygulamalara göre değişmiştir. Uçucu yağ bileşenlerinden farnesol %3.04 ile %20.79 arasında değişen oranlarda bulunmuştur. En yüksek sabit yağ %36.33 ile 50% IR-uygulamasından elde edilmiştir. Çörekotu tohumlarında esas yağ asitleri linoleik ve oleik asitolup, ortalama değerleri sırasıyla %60.08 ve % 20.52 olmuştur. Sonuçlara dayanarak, kısıtlı sulamanın Nigella sativa bitkisinde su kaynağını yönetmek için faydalı bir strateji olduğu sonucuna varılabilir.