Kişilik ve örgüt ikliminin grup dinamikleri üzerindeki etkisi: Hizmet sektöründe bir araştırma

İnsanın sosyal bir varlık olduğu göz önüne alındığında bir grup içinde bulunmak, grup içinde yaşamak kaçınılmaz bir gerçektir. Bir grup içerisinde bulunmak ve gruba ait hissetmek insanların hem sosyal hem de fiziksel ihtiyaçlarını karşılayabilmektedir. İç ve dış çevredeki hızlı değişimler ve artan rekabetle örgütlerin bireysel başarılardan çok grup başarılarını daha ön planda tuttuğunu görmekteyiz. Grupların etkinliğinin sağlanabilmesi ve grup dinamiklerinin doğru analiz edilebilmesi örgütlerin başarılı olması ve süreklilik sağlayabilmesi için gereklilik haline gelmiştir. Bu çalışmada grup dinamiklerinin terapötik etkisinin örgüt iklimi ve kişilik tiplerinden nasıl etkilendiğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini hizmet sektöründe grup (takım) olarak çalışan kişiler oluşturmaktadır. Terapötik faktörler grupların sınırlılıklarını ve güçlerini değerlendirmek için uzmanların değerlendirmeler yaparken kullandığı bir modeldir (Yalom I. D., 1995). Bu faktörler klinik grup çalışmaların da yaygın olup klinik psikoloji alanında çalışılmaktadır (Yalom I. D., 2018). Bu faktörleri örgütsel davranış alanına uyarlayan bu çalışma, grup dinamiklerini terapötik faktörler bakımından inceleyerek ve kişilik tiplerinin ve örgütsel psikolojik iklim bileşenlerinin bu faktörlerle ne şekilde ilişkide olduğunu görmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın bağlamı olan hizmet sektöründe çalışan kişilerin kişilik tiplerinin ve içinde bulundukları örgüt ikliminin ölçümü sonucu grup dinamiklerinin bu iki kavram tarafından nasıl etkilendiğini görebilme fırsatı elde edilmiştir. Bu çalışma örgütler için etkinlik, süreklilik ve verimlilik sağlamada bir kılavuz niteliğini göreceği beklenmektedir. Yapılan çalışma sonucunda terapötik faktörler ölçeği (grup dinamiği ölçeği) Türkçe 'ye kazandırılmış ve gerekli geçerlilik analizleri yapılmıştır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi ve korelasyon ilişkileri incelendiğinde terapötik faktörler ile kişilik tipleri ve örgüt iklimi bileşenleri arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. Buna göre kişilik tiplerinin alt boyutlarından dışadönüklük, uyum ve duygusal istikrar ile grup dinamiğinin alt boyutu olan özgecilik ile arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. Araştırmanın bir diğer üstünde durduğu konu olan örgüt iklimi ve grup dinamiği ilişkisi incelendiğinde de pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Analizler sonucunda örgüt ikliminin boyutları olan ödül, standartlar ve yapı ile grup dinamiği kavramının alt başlıkları olan özgecilik ve bağlılık arasında pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır.