Ölüm aylığının kadın istihdamına etkisi

Bu tezde, Türkiye'de sosyal güvenlik sisteminden ölüm aylığı alan kadınların istihdam dışı kalma ve sosyal güvencesiz çalışma riskini analiz ettim. Tezin hipotezi, ölüm aylıklarının, bu aylığı alan kadınların istihdihdama ya da kayıtlı istihdama katılımında engel oluşturduğudur. Bu amaçla, çalışmada "Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması, 2017" mikro veri setini kullandım. Tezdeki analizler, ekonomik olarak aktif çalışma çağındaki 26.266 kadın arasından yasal olarak ölüm aylığı alabilecek 8.376 bekar kadını kapsamaktadır. Tanımlayıcı analiz sonuçlarını takiben, hipotezleri test etmek için çok değişkenli modeller oluşturulmuştur. Kadınların istihdamını etkileyen değişkenleri belirlemek için lojistik regresyon analizi yapılmıştır. İlk model; kadınların istihdama katılımlarını belirleyen etkenler, ikinci modelde ise sosyal güvenceli çalışma tercihleri ölçülmüştür. Birinci modelin bağımsız değişkeni çalışma veya çalışmama, ikinci modelin bağımsız değişkeni ise sosyal güvenceli çalışma veya sosyal güvencesiz çalışmadır. Her iki modelde bağımsız değişkenler; ölüm aylığı, sosyo-demografik değişkenler ve gelirle ilgil değişkenler olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır. Sosyo-demografik değişkenler yaş, eğitim durumu, 5 yaş ve altı çocuk sayısı, ve bölge iken, gelirle ilgili değişkenler ise hane geliri ve yaşanılan evin mülkiyetidir. Yapılan lojistik regresyon analizi sonucuna göre ölüm aylıklarının, gelirle ilgili değişkenlerin ve 5 yaş altı çocuk sayısı dışındaki diğer sosyo-demografik değişkenlerin kadınların çalışma ve sosyal güvenceli çalışma tercihlerine etkisinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, ölüm aylığı alan kadınların, bu aylığı almayan kadınlara göre 0,442 kat daha az çalıştıkları; ölüm aylığı alan kadınların, bu aylığı almayan kadınlara göre ise 0,148 kat daha az sosyal güvenceli çalıştıkları tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Ölüm yardımları, kadın, istihdam, sosyal güvenlik