Betonarme bi̇r bi̇nanın kapasi̇te eğri̇si̇ne merkezden sapan çapraz si̇stem kullanımının etki̇si̇

Bu çalışmda 8 katlı betonarme bir binanin kapasite eğrisindeki değişim merkezden sapan çapraz sistem uygulanmasından önce ve sonra olmak üzere incelenmiştir. Örnek bina farklı açıklıklara (3x4 açıklıklı) ve aynı kat planına sahiptir. Dış ve iç açıklıklar sırasıyla 3 m ve 4 m' dir. Merkezden sapan çapraz sistem 3 ana elemandan oluşmaktadır. İkisi çerçeve açıklığı içerisinde herhangi bir noktada bağlanan koşegen dışı çapraz elemanlar iken, üçüncü bu noktadan diğer iki çaprazı çerçevenin köşesine bağlamaktadır. Bu düzenleme farklı dış merkezlilik parametrelerini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, dış çapı 80'den 240 mm'ye değişen 9 farklı boyutlu çapraz elemanlar ile dış merkezlilik oranı 0.2'den 0.8'e değişen 4 farklı merkezden sapan çapraz sistem kullanılmıştır. Çapraz elemanlar boşluklu dairesel kesit olarak seçilmiştir. Böylece, bu çalışmada, toplam 37 farklı durum düşünülmüştür. Bütün yapı modelleri doğrusal olmayan statik itme analizine tabi tutulmuştur. Güçlendirilmiş yapının sismik performansı üzerinde merkezden sapan çaprazların dış merkezliliği ve çapraz boyut etkisi değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı analizler yapıların yanal yük taşıma kapasitesinin dış merkezlilik miktarına çok duyarlı olduğunu göstermiştir. Dış merkezliğin 0.2'den 0.8'e artması bütün örnek yapıların kapasitesini önemli ölçüde azaltmıştır. Anahtar Kelimeler: Dış merkezlilik, Merkezden sapan çapraz, İtme analizi, Betonarme yapı, Sismik tepki.