Uzun süreli fosfor uygulamasının toprak karbon sekestrasyonu ve atmosfere karbon dioksit salınımı üzerindeki etkileri

Akdeniz bölgesi ekosisteminde tek ve çok yıllık ürün deseninde olmak üzere gerçekleştirilen uzun süreli tarımsal çalışmalar karbon birikimi hakkında önemli bilgiler sağlamıştır. Yürütülen bu yüksek lisans tez çalışmasında karbon bağlanması (Karbon Sequestration) ve fosforlu (P) gübre uygulaması arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi amacıyla farklı fosfor gübresi dozlarının, toprak organik karbonu, bitki biyomasına, bitki karbon alımına, bitki CO2 asimilasyon oranına etkileri araştırmaktadır. 1998 yılında çakılı denme olarak kurulan ve son 20 yılda mısır (Zea mays L) ve buğday (Triticum aestivum L) (sürekli buğday) ekim nöbeti içinde 4 farklı fosforlu gübre doz (0, 50, 100, 200 kg ha-1) uygulaması yapılarak araştırma sürdürülmemektedir. Mevcut tez çalışması 2016-2017 dönemlerinde yürütülmüştür. Çalışmanın hipotezi, uzun süreli fosfor gübrelemesi toprak ve bitki biyoması olan karbon birikimini etkileyebilir ve topraktan salına CO2 akışını etkileyebilir üzerine kurulmuştur..Elde edilen sonuçlar fosfor gübrelemesinin kök biyomasında artış, karbon fiksasyonu ve toprakta daha çok karbon artığının kalması ile kapsamlı incelendiğinde toprak karbon birikimi üzerinde pozitif etkisinin olduğunu belirlenmiştir. İkinci ürün mısır bitkisinin ekili olduğu yaz sıcaklarının olduğu dönemde, fosfor doz gübrelemesi ile toprak organik karbon tutulması arasında mineralizasyonun yüksek olması nedeniyle bir ilişki bulunamamıştır. Kış mevsimi-buğday bitkisi yetiştirildiği döneminde ise fosfor gübresi ve toprak organik karbonu arasında istatistiksel bir ilişki bulunmuştur. Aynı zamanda fosfor gübrelemesi toprak CO2 akışı üzerine her iki bitki içinde doğrudan bir etkinin bulanmamiştir.