Mineral katkıların kendiliğinden yerleşen betonların taze ve sertleşmiş beton özellikleri üzerine etkileri: İkili, üçlü ve dörtlü sistemler

Kendiliginden yerlesen beton (KYB) taze haldeki yüksek akıcılık ve yüksek ayrısma direncine sahip yeni bir yüksek performanslı beton türüdür. KYB'lar donatı aralarından vibrasyon ve sıkıstırma islemine gerek olmadan geçebilerek kalıbı doldurabilme özelligine sahiptirler. nsaat alanında gürültü azalması, çevre ve çalısma kosullarında iyilesme, üretim kalitesi ve verimlilik artısı KYB kullanılması ile elde edilebilen faydalardan bazıları olarak sıralanabilir. KYB'lara bu özellikleri kazandıran yeni kusak süperakıskanlastırıcılar, viskozite düzenleyici katkılar ve mineral katkı malzemelerinin üretimde kullanılmasıdır. Bu çalısmada, ikili, üçlü ve dörtlü mineral katkı kullanımının KYB'ın taze, mekanik ve durabilite özellikleri üzerindeki etkileri arastırılmıstır. Su/baglayıcı oranı 0.32 ve 0.44 olan toplam 65 KYB üretiminde uçucu kül, ögütülmüs yüksek fırın curufu, silis dumanı ve metakaolin ikili, üçlü ve dörtlü olarak çimento ile yer degistirilerek kullanılmıstır. KYB'ların taze özellikleri, yayılma süresi ve çapı, V-hunisi akma süresi, L-kutusu yükseklik oranı, priz baslangıç ve bitis süreleri tayini ve viskozite üzerinden gözlemlenmistir. Ayrıca, üretilen KYB numuneleri üzerinde basınç, yarmada çekme ve ultrasonik ses hızı deneyleri, serbest kuruma rötresi, hızlı klor geçirimliligi, elektriksel özdirenç, su emme, kılcal su geçirimliligi, ve basınçlı su geçirimliligi deneyleri yapılmıstır. Üretilmis olan KYB'ların deney sonuçları karısım parametrelerine baglı olarak yapay sinir agları (ANN) ve genetik programlama (GEP) teknikleri yardımı ile tahmin edilmistir. Elde edilen yapay sinir agları temelli matematiksel fonksiyonlar kullanılarak beton karısım oranları tekli ve çoklu objektifli optimizasyon problemleri haline dönüstürülüp, hedef fonksiyonları optimum yapan karısım oranları bulunmustur. Elde edilen sonuçlar ısıgında, uçucu kül, ögütülmüs yüksek fırın cürufu, silis dumanı ve metakaolin'in çimento ile ikili, üçlü ve dörtlü kullanımları ile KYB'lar üretilebilmektedir. Uçucu kül ve ögütülmüs yüksek fırın curufunun çimento ile ikili kullanımının KYB taze özelliklerini iyilestirdigi fakat silis dumanı ve metakaolinin ise taze beton özelliklerini olumsuz etkiledigi görülmüstür. Kullanılan mineral katkıların ikili, üçlü ve dörtlü kullanımlarının üretilen KYB'ların durabilite özelliklerini iyilestirdigi fakat uçucu külün mekanik özellikleri özellikle 28. günde azalttıgı gözlemlenmistir. Ayrıca, KYB özelliklerinin iki çok iyi bilinen sezgisel yöntem yardımı ile (yapay sinir agları ve genetik programlama) yüksek korelasyon katsayısı ve düsük ortalama mutlak hata yüzdesi ile tahmin edilebilinecegi görülmüstür. Yapay sinir agları kullanılarak elde edilen formüller genetik programlama yöntemi ile elde edilenlere göre daha iyi istatistiksel verilere sahip olmasına ragmen genetik programlama yardımı ile elde edilen formüller daha kısa ve kullanımı kolay oldugu görülmüstür. Anahtar Kelimeler: Kendiliginden yerlesen beton, mineral kakılar, yapay sinir agları, genetik programlama, karısım optimizasyonu