Eğitim Bilişim Ağı'ndaki (EBA) ortaokul matematik içeriklerine yönelik hazırlanan videoların çoklu ortam tasarım ilkelerine göre incelenmesi

MEB tarafından FATİH projesinin içerik ayağı olarak geliştirilen EBA; evde, okulda kısacası akla gelen her yerde zaman ve mekân sınırı olmadan BT araçları sayesinde etkin materyaller kullanımını destekleyerek teknolojinin eğitim ve öğretim ortamları ile bütünleşmesini sağlayan bir uzaktan eğitim platformudur. EBA içerisinde ders içeriklerine ait videolar, çok sayıda ders kaynağı, ses dosyaları, görsel içerikler, dergiler ve dijital oyunlar gibi pek çok çoklu ortam dosyası bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı ortaokul matematik dersi için hazırlanan ve EBA (Eğitim Bilişim Ağı) platformu üzerinden gerek uzaktan eğitim faaliyetlerinde gerekse ders içi faaliyetlerde öğrencilerin ve öğretmenlerin kullanımına sunulan videoların çoklu ortam tasarım ilkelerine uygunluğunun incelenmesidir. Nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması deseninin kullanıldığı bu araştırmada 2020-2021 Eğitim ve Öğretim yılında EBA platformu EBA Dersler modülü üzerinden erişime açık olan ortaokul 5.sınıf matematik ders içeriklerine yönelik hazırlanan videoların çoklu ortam tasarım ilkeleri doğrultusunda incelenmesi doküman analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu araştırmanın çalışma grubunu EBA'daki ortaokul 5.sınıf matematik ders içeriklerine yönelik olarak hazırlanan 98 adet video oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler "Eğitim amaçlı çoklu ortam uygulamalarını değerlendirme dereceli puanlama anahtarı" kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada veri analizlerinin güvenirliğini sağlamak amacıyla ikinci bir kodlayıcı ile çalışılmıştır. Kodlayıcılar arası uyum katsayısı 0,87 olarak hesaplanmıştır bu sonuç gözlemciler arasındaki uyumun çok iyi düzeyde olduğunu göstermektedir. Araştırmanın sonunda EBA' daki ortaokul 5. sınıf matematik içeriklerine yönelik hazırlanan videoların içeriğinde kullanılan görsel, animasyon, metin, tablo ve grafik gibi unsurların ekran üzerinde hizalanarak verildiği, videolarda günlük konuşma dilinin tercih edildiği, konunun önemli yerlerine çeşitli yöntemlerle (yazı rengi, boyutu, kalınlığı gibi) vurgu yapıldığı, kısacası videoların Mayer' in (2009) çoklu ortam tasarım ilkeleri ile önemli oranda uyumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: EBA, EBA Ders, çoklu ortam tasarım ilkeleri, ortaokul matematik ders içerikleri