Eğitim kademelerine göre öğrencilerin ödev kavramına ilişkin algıları: Bir metafor çalışması

Araştırma, eğitim kademelerine göre öğrencilerin ödev kavramına ilişkin metaforik algılarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmanın deseni olgubilimdir. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Zonguldak ili Devrek ilçe merkezinde ilkokul, ortaokul ve lise kademesinden 17 devlet okulunda yürütülmüştür. 4 ilkokuldan 132 dördüncü sınıf öğrencisi, 7 ortaokuldan 132 yedinci sınıf öğrencisi, 6 liseden 220 on birinci sınıf öğrencisi olmak üzere 484 öğrenci çalışma kapsamında araştırmaya katılmıştır. Bu öğrencilerin %57.4 kız, %.42.6 erkektir. Araştırmada, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış soru formu kullanılmıştır. Araştırmada veriler içerik analizi ile deşifre edilmiştir. Analiz sunucunda öğrencilerin ödev kavramına yönelik 318 metafor ürettikleri, Ürettikleri metaforların "eğlence olarak ödev", "geliştirici olarak ödev", "gereksizlik olarak ödev", "mutsuzluk acı kaynağı olarak ödev", "sonsuzluk olarak ödev", "başarının anahtarı olarak ödev", "zorluk emek çaba gerektiren olarak ödev", "zorunluluk olarak ödev", "ödül veya ceza olarak ödev", "vazgeçilmez olarak ödev", "azı karar çoğu zarar olarak ödev", "geribildirim olarak ödev", "gizemli/özel olarak ödev" ve "çok yönlü/boyutlu olarak ödev" şeklinde adlandırılan 13 kategori altında toplandığı anlaşılmıştır. Öğrencilerin ödev kavramına ilişkin algılarını gösteren metaforların %44.87 oranda olumsuz, %43.51 oranda olumlu ve %11.62 oranda yansız olduğu görülmüştür. Eğitim kademesi büyüdükçe öğrencilerin ödeve yönelik algılarının görece daha olumsuzlaştığı saptanmıştır.