Eğitim yönetimi ve denetimi tezsiz yüksek lisans öğrencileri ile öğretim üyelerinin eğitim yönetimi ve denetimi tezsiz yüksek lisans programına ilişkin görüşleri

Bu araştırmada eğitim yönetimi ve denetimi tezsiz yüksek lisans öğrencileri ile öğretim üyelerinin eğitim yönetimi ve denetimi tezsiz yüksek lisans programına ilişkin görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu kapsamda katılımcıların bu programın amacına, ders içeriklerine, öğrenme öğretme sürecine, etkililiğine ilişkin görüşleri ile tezsiz yüksek lisans yapma sebepleri, programın kişisel ve mesleki yaşamlarına etkisi ve programa ilişkin önerilerini belirlemek hedeflenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni fenomenolojik bakış açısı ile kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programından mezun olmuş veya eğitim-öğretiminin son dönemi içinde olan öğrencilerden araştırmaya katılmaya gönüllü olan 23 öğrenci ile bu programda görev yapan ve Eğitim Yönetimi ve Denetimi tezsiz yüksek lisans öğrencilerine ders veren öğretim üyelerinden araştırmaya katılmaya gönüllü olan 5 öğretim üyesi oluşturmaktadır. Araştırmada amaçlı örnekleme türlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu yardımıyla görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretim üyelerinin ve öğrencilerin tezsiz yüksek lisans programının amacına ilişkin görüşlerinin beş ana tema altında toplandığı ve bu temalar içinde en çok "kişisel ve mesleki gelişim sağlama" ile "kuram ve uygulama ilişkisi kurma" temalarının öne çıktığı görülmüştür. Ayrıca katılımcıların tezsiz yüksek lisans programının amacına ilişkin görüşlerinin mevcut yönetmeliklerde ifade edilen amaçlarla tutarlı olduğu ve ilgili yönetmelikte ifade edilen amacın dışında da bir takım amaçları olduğu anlaşılmıştır. Bunun yanında katılımcıların tezsiz yüksek lisans programını tezli yüksek lisans programlarına kabul edilmeyenlerin başvurduğu alternatif bir program olarak değerlendirdikleri görülmüştür. Programdaki ders içeriklerinin daha çok programın amaçları ile tutarlı ve yeterli olduğu ancak ders içerikleri oluşturulurken öğrencilerin fikrinin alınmaması, içeriklerin güncellenmemesi ve diğer bazı sebeplerden ötürü bazı derslerin yeterli ve amaçlarla tutarlı bulunmadığı anlaşılmıştır. Öğrenme öğretme sürecinde hem öğretmen hem de öğrenci merkezli yaklaşımların kullanıldığı, konuların daha çok ya öğretim üyeleri ya da öğrencilerin tarafından düz anlatım yöntemi ile anlatıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcılar öğrenme öğretme sürecindeki faaliyetlerin amaçlara ulaşmada yeterli olduğunu ifade etmiş olmakla beraber bir takım eleştirilerde de bulundukları görülmüştür. Ders işlerken tek grup veya sıralı yerleşim düzenini kullanmaya müsait dersliklerin tercih edildiği ancak öğrencilerin tamamının tek grup düzeninden memnun oldukları ve sıralı yerleşim düzeninde yapılan derslerin verimli olmadığını ifade ettikleri görülmüştür. Katılımcılar tezsiz yüksek lisans yapma sebepleri olarak en çok yüksek lisans yapma,doktora yapma ve kişisel ve mesleki gelişim sağlamayı ifade etmişlerdir. Katılımcıların tezsiz yüksek lisans yapmanın kişisel ve mesleki yaşamlarına etkisine ilişkin görüşlerinin programın amacına ilişkin görüşlerini destekler nitelikte olduğu bununla birlikte programın amaçlarda ifade edilenlerden başka örtük etkilerinin de olduğu görüşmüştür. Katılımcılar tezsiz yüksek lisans programının etkililiğine ilişkin daha çok olumlu görüş bildirmişlerdir. Bununla birlikte MEB'in bu programları dikkate almaması, derslerin uygulamaya dönük olmaması vb. etkenlerin programın etkililiğini olumsuz etkilediğini ifade etmişlerdir. Katılımcılar bu programla ilgili çeşitli önerilerde bulunmuşlardır. Önerileri içinde üniversite ile MEB'in iletişim içinde olması gerektiği, öğrenme öğretme sürecinin ve ders içeriklerinin yeniden düzenlenmesi gerektiği öne çıkmaktadır. Araştırmada elde edilen bulgulara paralel olarak araştırmacı tarafından da bir takım öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Tezsiz yüksek lisans programı, Eğitim yönetimi ve denetimi, Eğitim yöneticilerinin yetiştirilmesi, Maarif müfettişleri, Okul müdürleri, Öğretmenler,