Ehl-i Sünnet ve Mu'tezile'nin haberî sıfatlar konusunda benzeşen görüşleri

Kelâm ve mezhepler tarihi alanı, birçok ekolü ve bu ekollere ait görüşleri içerisinde barındıran bir bilim dalıdır. Bu bilim dalının içerisinde Sünnî geleneği temsil eden üç ana kol vardır. Bunlar sırasıyla Selefiyye, Mâtürîdîyye ve Eş'âriyyedir. Selefiyye ekolü daha çok nas odaklı, te'vile kapalı yani Kur'an, sünnet ve sahabe görüşlerini esas alan, dini konularda reye, içtihada, çok yer vermeyen bir yöntemi benimsemektedir. Eş'âriyye ve Mâtürîdîyye ekolleri ise itikâdi meselelerde akılların şüpheye girmemesi adına naklî meseleleri aklî zeminde ele almaya çalışan mezheplerdir. Sünnî ekoller kadar ciddi bir konumu olan bir diğer mezhep ise Mu'teziledir. İtikâdi mevzularda aklı naklin önüne alan, akılcılıkla ön planda olmuştur. Hem Sünnî cenah hemde Mu'tezile ekolünün kelâm alanında kullandıkları metotlar olmuştur. Bu metotlar naklî istidlâl ve aklî istidlâl olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bir akıl yürütme ve delillendirme yolu olarak bilinen istidlâl metodu kelâm ilmi alanında sıkça başvurulan yöntemlerden biridir. Kur'ân âyetlerinde geçen müteşabih ifadeler bağlamında, Allah Teâlâya isnat edilen haberî sıfatlar hususunda hem Ehl-i sünnetin hem de Mu'tezile'nin aklî ve naklî olarak istidlâl metotları vardır. İki yöntemede başvuran ekollerin yaklaşımlarının teşbihe uzak tenzihi olduklarını görmekteyiz. Bu mezhepler arasında sıfatlar mevzusu ise tartışmalı olarak yer almıştır. Genel olarak sıfatlar üç kategorüde ele alınmış bunlar zati, fiili ve haberî olmak üzere üç sınıfa ayrılmıştır. Sonuç olarak hem Sünni ekoller hemde Mu'tezile haberî sıfatlar hususunda yaptıkları te'viller ile benzer görüşlere sahip olmakta ve aynı zeminde buluşmaktadırlar.