Ekip kaynak yönetimi uygulamaları ve kültürel farklılılar: Türk pilotlar üzerinde bir araştırma

iiYÜKSEK L SANS TEZ ÖZÜEK P KAYNAK YÖNET M VE KÜLTÜREL FARKLILIKLAR: TÜRK P LOTLARÜZER NDE B R ARAŞTIRMAEyüp Bayram ŞekerliSivil Havacılık Yönetimi Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Şubat 2006Danışman: Yard. Doç. Dr. Ender GEREDEYapılan bilimsel araştırmalar, birçok havacılık kazasına insan hatalarının nedenolduğunu göstermektedir. Meydana gelen kazaların önemli bir bölümü, kokpitekiplerinin ?iletişim,? ?takım çalışması,? ?karar verme,? ?durumsal farkındalık,??çatışma yönetimi,? ?iş yükü ve stres yönetimi? süreçlerinde yaptıkları hatalardanmeydana gelmektedir. Bu nedenle; eldeki ekipman, bilgi ve özellikle insan kaynağını enverimli şekilde kullanarak, kazalara neden olan hataların önlenmesi için Ekip KaynakYönetimi Programları geliştirilmiştir. Fakat, havayolu işletmelerinin kazaları önlemekiçin A.B.D.'den doğrudan aldıkları Ekip Kaynak Yönetimi Programları, ulusal veörgütsel farklılıklar göz önünde bulundurulmadan uygulanmaya çalışılmıştır.Ulusal ve örgütsel değerler göz önünde bulundurulmadan tasarlanan EkipKaynak Yönetimi Programları, istenen sonuçlara ulaşılamamasına neden olmaktadır.Ekip Kaynak Yönetimi Programlarının etkinliği üzerinde kültürel unsurların etkiliolduğunun anlaşılması, bu konudaki bilimsel çalışmaların artmasına neden olmuştur. Buanlamda, Teksas Üniversitesi tarafından 22 ülkede 33 havayolu işletmesi üzerindeyapılan araştırmalarda pilotların ?iletişim,? ?emir verme,? ?stresi algılama şekilleri? ve?kural odaklılıkları? ile ilgili değer ve tutumları belirlenerek, Geert Hofstede'in 1970'liyıllarda 40 ülkeyi kapsayan araştırmalar sonucunda elde ettiği kültür boyutları ileilişkisi kurulmaya çalışılmıştır.Türkiye'de her geçen gün gelişen sivil havacılık sektörü insan faktörlerininönemini ön plana çıkarmakta ve bu kaynağın havayolu işletmeleri tarafından etkinşekilde yönetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu araştırmada Teksas Üniversitesitarafından yapılan araştırmaların paralelinde Türk Ulusal Kültür değerlerinin kokpitekiplerinin EKY becerilerine etkisinin saptanması ve böylece ulusal Ekip KaynakYönetimi Programlarının geliştirilmesi için gerekli verilerin toplanması hedeflenmiştir.