Ekoeleştiri bağlamında resim sanatında gerçeklik arayışı

Bu tez çalışmasında, doğa/insan düalizmindeki büyük kırılma noktalarına değinilmiştir. Neolitik devrimden itibaren toplumun yapı taşları insanmerkezci bir bakış açısıyla döşenmeye başlanmıştır. Aydınlanmacı düşünürlerin ve sanayi devriminin de bakış açısı insanmerkezci olup, doğayı ele alma biçimleri, onun sömürülmesine ve tahakküm altına alınmasına sebep olmuştur. Yaklaşık 200 yıldır doğanın insan yararına sınırsız kullanımı, ekolojik bir krize yol açmıştır. Bu kriz ve Bacon, Descartes gibi bazı düşünürlerin aydınlanma eleştirileri, 20.yy'ın başlarında ekolojik düşünce kavramını doğurmuştur. Bookchin, Lovelock, Dubos gibi ekolojik düşüncenin öncü düşünürleri bu kötü gidişatı fark ederek, kendi ideolojilerine göre çeşitli çözüm önerileri sunmuşlardır. Sanat ve kültür alanındaki doğa-insan ilişkisini inceleyen "Ekoeleştiri" de, bu ekolojik düşüncelerden biridir ve doğası gereği bir sistem eleştirisidir. Sanat ve gerçekliğin de araştırıldığı bu tez çalışmasında, biçimsel veya yöntemsel bir benzerlikten öte, görünenin arkasındaki özü aramaya ve ortaya çıkarmaya yönelik sanatsal/düşünsel bir arayış benimsenmiştir. Tez kapsamında, sadece resim disiplinine dahil çalışmalar seçilerek, farklı disiplinlere ait güncel sanat eserleri kapsamın dışında bırakılmıştır. Seçilen resimlerin ekoeleştirel bağlamda analizleri için yedi adet soru belirlenmiştir. Bu sorular üzerinden eser incelemesi yapılmıştır. Eserlerin hepsinde ekolojik adaletsizliğin ve sistem eleştirisinin yer aldığı tespit edilmiş olup, sanatın gerçeklikten yola çıkarak yarattığı yeni gerçeklikte, söz konusu ekolojik sorunların sebeplerine veya sonuçlarına değinildiği tespit edilmiştir. Ayrıca sanatın farkındalık yaratma, kamuoyu oluşturma, çözüm yolu önerme gibi özellikleriyle, ekomerkezci resim sanatı ve ekoeleştiri, topluma ayna tutmuş, görünenin arkasındaki gerçekliği öne çıkarmaya çalışmış ve doğanın sesi olmuştur. Bu sayede, sadece ekonomik ve politik kararlarla aşılabilecek ekolojik kriz için, ekomerkezci resim sanatı ve ekoeleştiri; önemli kararların alınmasının talep edildiği bir toplum yaratarak, hayati bir rol üstlenmiştir. Anahtar sözcükler: Ekoeleştiri, Resim sanatı, Eko-teori, Ekolojik kriz, Gerçeklik, Doğa/İnsan.