Elazığ ve çevresinde yetişen Tanacetum L. (Asteraceae) taksonlarının taksonomik yönden araştırılması

Bu çalışmada, Elazığ ve çevre illerinde doğal olarak yetişen sekizi endemik ve dördü endemik olmayan toplam on iki Tanacetum L. taksonunun dış morfolojik, morfometrik, palinolojik ve Uçucu yağları analiz edilerek kemotaksonomik yönden değerlendirilmiştir. Cinse ait örneklerin morfolojik ve morfometrik karakterleri ve polen karakterleri Işık mikroskobu yardımıyla belirlendi. Bazı yeni morfolojik ve morfometrik karakterler taksonların betiminde kullanıldı. Çalışılan Tanacetum taksonlarının polen şekillerinin prolate spherodial, apertür tiplerinin tricolporat ve ornemantasyonlarının ise echinat olduğu tespit edildi. Tanacetum örneklerinden su distilasyonu ile elde edilen uçucu yağları GC ve GC-MS ile analiz edildi. Bitkilerin uçucu yağ verimi 0.4-1.7 ml arasında saptanmıştır. Genel olarak toplam uçucu yağların %83.10-%93.36'sı tanımlandı. Tanacateum taksonlarında ana bileşenler olarak, ? -pinen, ? -pinen, 1,8-sineol, borneol, endobornilasetat, trans-krizantenol, trans-verbenol, karyofillenoksit, santolinatrien, spatulenol, intermedeol, kamfen, kamfor, krizantenon, kopaen ve naftalen olduğu tespit edildi. İncelenen Tanacetum taksonlarının morfolojik-morfometrik özellikleri bakımından, Türkiye Florasındaki betimiyle uygunluk gösterdiği buna karşılık uçucu yağ karakterleri bakımından birbirlerinden oldukça farklı oldukları saptanmıştır. Çalışılan Tanacetum L. taksonlarınınkemotiplerinin, borneol, 1,8-sineol, intermedeol, kamfor ve ? -pinen olduğu tespit edildi. Tanacetum cinsi içindeki kemotaksonomik ilişkiler bu veriler kullanılarak tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Tanacetum, Asteraceae, Morfoloji, Polen, Uçucu yağ, Kemotip, Kemotaksonomi.