Elazığ çevresindeki kuvaterner yaşlı volkanik kayaçların petrolojik özellikleri

Elazığ yakın çevresindeki Kuvaterner yaşlı volkanik kayaçların mineral kimyası analizleri ile beraber tüm kayaç ve izotop (Sr-Nd) analiz verilerinin önceki çalışmalarla birlikte değerlendirilmesini amaçlayan bu çalışmada, volkanitlerin litolojik özellikleriyle beraber petrografik ve jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Doğu Anadolu Volkanik Provensi içerisinde tanımlanan Elazığ volkanitleri, incelenen lokasyonlarda lav akmaları ve piroklastik kayaçlardan meydana gelmiştir. Lav akıntıları büyük kalınlıklar oluşturmazken, genellikle bazaltik cüruf konileri oluşturan piroklastik kayaçlar görece olarak çok daha kalındır. Lavlarda yapılan petrografik çalışmalar, bu kayaçların çok az alterasyonlu ve genelde porfirik, veziküler ve akıntı dokusu gösteren olivin bazaltlardan oluştuğu belirlenmiştir. Bu kayaçların ana mineral bileşimi plajiyoklas, olivin, piroksen daha az olarak ta amfibol mineralinden oluşmuştur. Minerallerin kimyasal analiz verilerinin değerlendirilmesi ile tüm lokasyonlardaki plajiyoklas mineralleri genellikle labrador ve andezinle beraber anortitle sanidin arasında değişim göstermektedir. Piroksen mineralleri diyopsit ve klinoenstatit bileşimli iken, olivin minerallerindeki element dağılımları homojen magmayla beraber magma karışımını da işaret etmektedir. Yapılan tüm kayaç analiz sonuçlarının, isimlendirme diyagramlarında değerlendirilmesine göre volkanitlerin silise doymamış alkali özellikte ve yüksek K'lu alkalen seriye ait potasik trakibazalt, hawaiit ve bazanit bileşiminde olduğu belirlenmiştir. Ana ve iz elementlerin SiO2 ile değişimlerini gösteren Harker diyagramlarında element içerikleri bakımından değerlendirilen tüm örneklerin birbirleriyle genel olarak uyumlu olduğu görülmektedir. Benzer dağılım kondrit ve ilksel mantoya göre normalize edilmiş çoklu element değişim diyagramlarında da görülmektedir. Volkanitlerin düşük 87Sr/86Sr(i) ve yüksek 143Nd/144Nd(i) içerikleri tüketilmiş manto kaynak bölgesini işaret etmektedir. Mineralojik ve jeokimyasal veriler, tüm volkanitlerin çarpışma sonrası gelişmiş levha içi bazalt özelliğinde ve düşük kısmi ergime derecesine sahip astenosferik kaynaklı bir magmadan türeyen, fraksiyonel kristalleşmenin yanında kısmen üst kabuk kirlenmesinden de etkilendiğini göstermektedir.