Elazığ il merkezi için zemin sıvılaşma potansiyelinin değerlendirilmesi ve zemin iyileştirme yöntemlerinin karşılaştırılması

Bu tez çalışması kapsamında, Elazığ il merkezinde farklı mahallelerde yapılmış olan sondaj çalışmalarından elde edilen veri raporu ile arazi ve laboratuvar deneylerinin sonuçları kullanılmıştır. Excel programı kullanılarak zemin tabakalarının 1,50 m - 20,00 m aralığında sıvılaşma potansiyelleri, zemin sınıfları, SPT deney sonuçlarına dayanarak Türkiye Bina Deprem yönetmeliği (TBDY-2018) kriterlerine göre hazırlanmıştır. Daha sonra, jeofizik deney sonuçlarından elde edilmiş Vs30 (m/sn) değerleri kullanılarak 11 adet deprem büyüklüğüne ait 22 deprem kaydıyla DEEPSOIL programında bu mahallelerde sıvılaşma analizi gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda, su ile etkileşim halinde olan zeminlerde deprem yüklerine bağlı sıvılaşma gibi olumsuz durumların ortaya çıkabileceği gözlemlenmiştir. Çalışma sonucunda sıvılaşma beklenen alanlar için gerekli zemin iyileştirme yöntemleri önerilmiştir. Elazığ ilinin coğrafi konumu ve zemin iyileştirme işlemleri için kullanılan makine ve ekipmanların temini de göz önüne alındığında sıvılaşma riskini ortadan kaldırabilmek için en ekonomik zemin iyileştirme yönteminin jet enjeksiyonu (jet grout) işlemi olduğu belirlenmiştir. Zemin iyileştirmesi yapılacak alanın ilgili ekipmanlar için uygunluğu da göz önüne alınarak sıvılaşma risklerinin azaltılması veya ortadan kaldırılması için öncelikli olarak jet grout yönteminin değerlendirilmesi önerilmiştir. Bu yöntemin uygun olmadığı durumlarda ekonomik açıdan ilk olarak derin karıştırma ve ardından kazıkların (donatılı ve donatısız) kullanıldığı iyileştirme yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiği belirtilmiştir.