Elazığ il merkezi ilköğretim okulu öğrencilerinin fiziksel şiddete maruziyetleri ve yaklaşımları

1. ÖZET Çocuklara yönelik şiddet değişik boyutlarda ve ağırlıkta hemen her toplumsal yapıda ve ortamda yaşanmakta, en sık fiziksel şiddet olarak görülmektedir. Bu çalışma Elazığ il merkezinde bulunan ilköğretim okulu öğrencilerinin fiziksel şiddete maruz kalma sıklığı ile fiziksel şiddet hakkındaki düşünce, tutum ve davranışlarını saptamak amacıyla yapılmıştır. Elazığ il merkezinde bulunan ilköğretim okullarının tümü araştırma kapsamına alınmıştır. Her okulun tüm beşinci ve sekizinci sınıf şubeleri yazılarak oluşturulan bir listeden rastgele yöntemle iki şube seçilerek toplam 3725 kişiye direkt gözlem altında anket uygulanmıştır. Çalışmaya alman öğrencilerin %46.8'i kız, %53.2'si erkektir. Öğrencilerin ortalama yaşı 12.8 (min: 10, max: 17), kardeş sayısı 3.9 (min: 1, max: 16), evlerinde yaşayan kişi sayısı 5.7 (min: 2, max: 20) dir. %23.3'ü babalarının annelerini en az bir kez dövdüğünü ifade etmiştir, %74'ü hayatlarının herhangi bir döneminde bir kez dahi olsa, %43.4'ü ise halen (son 1 yıl içerisinde) ara sıra da olsa değişik kişiler tarafından fiziksel şiddete maruz kalmıştır. Erkeklerin fiziksel şiddete maruziyeti kızlardan yüksektir (P=0.0001). Okudukları sınıf (P=0.0001), annelerinin eğitim düzeyi (P=0.0001) ve babalarının eğitim düzeyi (P=0.010) arttıkça çocukların şiddete maruziyetleri azalmaktadır. Aile içi şiddetin mevcut olduğu ailelere mensup öğrencilerin %63.3'ü halen çeşitli kişilerin fiziksel şiddetine maruz kalmaktadır. Öğrencilerin %28.8'i halen fiziksel şiddet içeren kavga etmeyi sürdürmektedir. %33.8'i fiziksel şiddeti bir çözüm olarak görmektedir. Sonuç olarak; ilköğretim öğrencilerinin fiziksel şiddete maruziyetleri ve fiziksel şiddeti bir çözüm yolu olarak görme oranlan oldukça yüksektir. Bu nedenle Temel Sağlık Hizmetlerinin sunumu içerisinde; çocuk istismarı ve ihmalinin primer, sekonder ve tersiyer önleme çalışmalarına gereken önem verilmeli, konu ile ilgili resmi ve gönüllü organizasyonlar sorunun çözümünde multi-disipliner bir yaklaşımla birlikte çalışmalı, yapılan programlar yasal düzenlemeler ile desteklenerek devlet politikalarında yer almalıdır. Anahtar Kelimeler: İlköğretim öğrencileri, fiziksel şiddet, risk faktörleri