Elektif sezaryenlerde spinal blok sonrası perfüzyon indeksi ve pleth değişkenlik indeksi değerlerindeki artış ile hemodinamik unstabilitenin öngörülebilirliği

AMAÇ: Günümüzde spinal anestezi (SA); genel anesteziye göre anne ve yenidoğan sağlığı açısından daha az riskli olması nedeniyle, elektif sezaryen operasyonlarında daha sık tercih edilen bir yöntemdir. Spinal anestezinin en sık görülen yan etkisi olan spinal anesteziye bağlı hipotansiyon hastalarda sıklıkla görülmektedir. Hipotansiyonun anne ve yenidoğan üzerinde oluşturabileceği olumsuz sonuçların öngörülmesi hemodinamik bozulmaya yönelik gerekli önlemlerin alınması için önemlidir. Perfüzyon indeksi (Pİ) ve pleth değişkenlik indeksi (PVİ) puls oksimetre ile noninvaziv olarak ölçülebilen parametrelerdir. Çalışmamızda; SA ile elektif sezaryen operasyonu yapılacak hastalarda hemodinamik bozulmayı öngörmede, hipotansiyon gelişen ve gelişmeyen hasta gruplarını karşılaştırıp alt ekstremite Pİ ve PVİ değerlerinin erken müdahale için kullanılabilirliğini ve birbirlerine üstünlüğünü araştırdık. YÖNTEM: Bu araştırma; prospektif gözlemsel bir çalışma olarak yapılmış olup çalışmamıza alt segment sezaryen operasyonu yapılacak olan ASA 1-2, 18-40 yaş arası 113 gebe alınmıştır. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, kilo, boy, VKİ) ile preoperatif değerlendirme için rutin alınan hemogram değerleri (hemoglobin, hematokrit, platelet, wbc) kayıt altına alınmıştır. Hastalar ameliyat masasına alındıktan sonra supin ve oturur pozisyonlarda Pİ ve PVİ değerleri ve hastaya spinal anestezi uygulandıktan sonra ki 1., 2., 3., 4. dakikadaki Pİ ve PVİ değerleri ve son olarak postpartum Pİ, PVİ değerleri kaydedilmiştir. Ayrıca çalışmadaki tüm hastalarda hemodinamik değişikliklerin takibini yapabilmek adına elektrokardiyografi, non-invazif kan basıncı ölçümleri ve nabız ölçümü dahil olmak üzere standart izleme yapılmış spinal anestezi öncesinde ve sonrasında sistolik basınç, diastolik basınç ve kalp atım hızındaki değişimler kayıt altına alınmıştır. BULGULAR: Spinal anestezi sonrası hipotansiyon gelişen ve gelişmeyen hastalar arasında VKİ ve kilo değerleri açısından fark bulunmadı. Pİ ve PVİ bazal değerlerinde ve bu değerlerin değişim hızında; hipotansiyon görülen ve görülmeyen gruplar arasında anlamlı farklılık görülmedi. Hipotansiyon gelişen gebelerde hemoglobin (p=0,014) ve hematokrit (p=0,012) değerleri anlamlı derecede daha düşüktü. Hipotansiyon gelişen gebelerin bebeklerinde 1.dk APGAR (p=0,005= ve 5.dk APGAR (p=0,014) skoru anlamlı derecede iii daha düşüktü. Spinal anestezi uygulamasının başarısız olduğu hastalarda Pİ ve PVİ değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim meydana gelmedi. SONUÇ: Sonuç olarak çalışmamızda; spinal anestezi altında sezaryen operasyonu yapılan hastalarda oluşabilecek hemodinamik unstabiliteyi öngörmede, Pİ ve PVİ değerlerini takip etmenin beklenen yararı sağlamayacağı ve bu değerlerin tanısal anlamda birbirlerine üstünlüklerinin olmadığı tespit edilmiştir. Ancak, spinal anestezi uygulaması sonrası alt ekstremite Pİ değerlerinin takip edilmesinin spinal blok başarısı hakkında bizi aydınlatabileceği kanısına varılmıştır. Ayrıca hemogram, hemotokrit değerlerindeki düşüklüğün hipotansiyon gelişme riskini artırdığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Hipotansiyon, Perfüzyon indeksi, Pleth Değişkenlik İndeksi, Spinal Anestezi