Elektrokonvülzif tedavi anestezisinde ketamin, tiyopental, ketamin-tiyopental kombinasyonunun depresyon üzerine etkisi

Amaç: İlaç tedavisine dirençli major depresyon vakalarında elektrokonvulzif tedavide (EKT) anestezi indüksiyonunda tiyopental, ketamin ve ketamin- tiyopental kombinasyonunun Hamilton depresyon değerlendirme ölçeği (HDDÖ), Hamilton anksiyete değerlendirme ölçeği (HADÖ) ve hemodinami üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Çukurova üniversitesi Tıp Fakültesi Anestezi ve Reanimasyon Anabilim Dalı ve Psikiyatri Anabilim Dalı tarafından yürütüldü. Çalışma kapsamına yaşları 18-65 yaş arasında değişen ASA I-III grup hastalar dahil edildi. Çalışma prospektif randomize kontrollü olup 3 gruptan oluştu. HDDÖ 17 ve 17'den büyük olan hastalar çalışmaya kabul edildi. Anestezi indüksiyonunda Grup I de tiyopental (4mg/kg), Grup II'de ketamin (1mg/kg), Grup III'de ise ketamin (1mg/kg) ve tiyopental (4mg/kg) kombinasyonu uygulandı. Tüm olgularda kas gevşetici olarak süksinilkolin (1mg/kg) kullanıldı. HADÖ ve HDDÖ, EKT öncesi, 3. EKT, 6. EKT sonrası ve EKT bitiminde değerlendirildi. Hastaların, indüksiyon öncesi, sonrası, EKT sonrası, sistolik ve diastolik kan basıncı, kalp atım hızı, oksijen saturasyonu, nöbet süresi takibi yapıldı. EKT sırasında ve sonrasında olası yan etkiler kaydedildi. Bulgular: Çalışma 58 hasta üzerinde yürütüldü. Hastaların 30'u (%52) erkek, 28'i (%48) kadınlardan oluşmaktaydı. Grup 1'deki hastaların yaş ortalaması 42,7±15,8 yıl, grup 2' dekilerin 44,8±11,6 yıl; grup 3'deki hastaların ise 38,6±6,8 yıl olarak saptandı. EKT sonrasında, tüm gruplarda HDDÖ değerleri bazal değerlere göre azalma gösterirken gruplar arasında HDDÖ değerleri açısından istatistiksel fark saptanmadı. HADÖ değerleri ise ketamin verilen gruplarda daha yüksek tespit edildi. Sistolik ve diyastolik tansiyon değerleri grup 1'de istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktü. Sonuç: Bu çalışma ilaç tedavisine dirençli depresyon nedeniyle EKT uygulanan olgularda tiyopental, ketamin ve tiyopental- ketamin kombinasyonun depresyon semptomlarını düzettiğini, fakat gruplar arasında fark olmadığını gösterdi. EKT öncesinde 1 mg/kg verilen ketaminin EKT'nin etkisini artırmadı, buna karşın ketamin anksiyete skorlarını artışa neden oldu. Anahtar Kelimeler: Depresyon, anksiyete, tiyopental, ketamin, EKT