Eleme tasarımlarının optimalite kriterleri üzerinden karşılaştırılmasına yönelik bir çalışma

İstatistiksel deney tasarımı yöntemi özellikle son yıllarda sanayi, mühendislik, imalat gibi birçok aktif sektörde çok geniş bir kullanım alanına sahip bir kalite geliştirme ve iyileştirme yöntemidir. Deney tasarımı yöntemleri özellikle yeni bir nihai ürünün tasarımı, bu ürünün üretim safhalarının planlanması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi gibi alanlarda çok önemli bir katkı sağlamaktadır. Günümüzde rekabetçi piyasa koşullarında, firmaların öncelikli amacı düşük giderler ile yüksek kaliteli ürünler üretebilmektir. İstatistiksel deney tasarım yöntemleri bugün günümüzde hemen hemen endüstrinin her alanında geniş bir kullanım sahasına sahiptir. Bu tez çalışmasının birinci bölümünde deney tasarımının tanımları, tarihsel süreci, dayandığı temel ilkeleri uygulanma alanları ve sektörleri ile sistematik uygulanma sürecine değinilmiştir. İkinci bölümde, faktöriyel tasarımlara geçilmiş, ilk olarak birinci derece modellerin uyumunda kullanılan tasarım tipleri daha sonra ise ikinci derece modellerin uyumunda kullanılan tasarım tipleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Taguchi tipi tasarımlara ve Taguchi'nin ortogonal dizinlerinin elde edilişine değinilmiştir. Dördüncü bölümde ise istatistiksel eleme yöntemi olarak kullanılan tasarım tiplerinden bahsedilmiştir. Bu bölümde 2 seviyeli faktöriyel tasarımlar, Plackett-Burman tasarımları ve tanımlayıcı eleme tasarımları açıklanmıştır. Son bölümde ise optimal tasarımı seçmek için kullanılan optimalite kriterleri üzerinde durulmuştur. Bu çalışma kapsamında optimallik kriterlerinden A optimalite, D Optimalite ve E Optimalite kriterleri ele alınmıştır. Yine bu bölümde eleme tasarımlarının optimalite kriterleri üzerinden karşılaştırılmasına yönelik bir uygulamaya da yer verilmiştir.