Eleştirel Hukuk Çalışmaları Bağlamında Hukuki Belirsizlik Tezi

ÖZ: Eleştirel Hukuk Çalışmaları modern liberal hukuku eleştirir ve özellikle onun liberal legalizm anlayışına karşı çıkar. Liberal legalizm hukuk – ahlak ya da hukuk – politika ayrımını savunarak liberal ideolojiyi mistifiye ederek meşrulaştırmak ile ilgilidir. Bu bağlamda Eleştirel Hukuk Çalışmaları üç temel tez önerir; bu tezler hukukun formalist karakterine karşı çıkmakla birlikte, aynı zamanda hukukun belirli ve otonom olduğu düşüncesini de reddeder. Bu çalışmanın esas konusu Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın belirsizlik tezidir. Bu çalışmada Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın belirsizlik tezi açıklanmaya çalışılırken, hem Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın hem de modern liberal hukukun ana akım belirsizlik tezleri sistemik ve epistemik belirsizlik çerçevesinde değerlendirmeye de tabi tutulmuştur. Bu bağlamda ilk önce Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın felsefik, siyasi ve ideolojik arka planı incelenmiş ve böylece Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın ortaya çıkmasına zemin hazırlayan ideolojik görüşlerin genel çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır. Sonrasında ise, Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın temel tezlerine kısaca değinilmiştir. Devamında, Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın belirsizlik tezinin oluşmasına en çok etki yapan akımlar olmaları nedenyiyle Amerikan Hukuki Realizmi ve Postmodernizm incelenmiştir. Son kısımda anaakım modern hukukun ve Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın belirsizlik teziyle ilgili karşıt görüşleri incelenmiştir. Bu bölümde, Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın yanında, Amerikan Hukuki Realistlerinin, H.L.A. Hart’ın ve Dworkin’in belirsizlikle ilgili görüşleri, Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nin etkilendiği görüşlerin ortaya konulabilmesi açısından incelenmiştir. Ayrıca, yine bu kısımda, Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın belirsizlik tezine yapılan eleştirilere de değinilmiştir. Son olarak da, Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın belirsizlik tezinin esası Eleştirel Hukuk Çalışmaları’nın en önemli mensuplarından biri olan özellikle Mark Tushnet’in Defending the Indeterminacy Thesis adlı ünlü makalesiyle incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Eleştirel Hukuk Çalışmaları, Belirsizlik Tezi, Liberal Legalizm, Liberal Mistifikasyon, Postmodernizm, Amerikan Hukuki Realizmi, Sistemik Belirsizlik, Epistemik Belirsizlik, Anti-Formalizm.