Elif Şafak'ın Aşk romanı ile Ahmet Ümit'in Bab-ı Esrar romanının mukayesesi

Bu çalışmamızda Elif Şafak'ın Aşk romanı ile Ahmet Ümit'in Bab-ı Esrar romanının, esere bağlı inceleme metoduna bağlı olarak, mukayesesinin yapılması amaç edinilmiştir. Herhangi bir edebiyatın başka hiçbir edebiyattan etkilenmeden gelişip geleceğe taşınması mümkün değildir. Türk Edebiyatı da gerek Doğu edebiyatından gerekse Batı edebiyatından etkilenerek gelişmiş ve külliyatını oluşturmuştur. XIX. yüzyıldan sonra önemi anlaşılan, örnekleri çoğalan mukayeseli edebiyat; farklı dönemlerde ya da aynı dönemde yazılmış, farklı milletlerin ya da aynı milletin ürünü olan iki eseri çeşitli yönlerden karşılaştırarak bu eserlerin benzer ve farklı yönlerini belirlemektir. Ancak mukayese esnasında bir eserin diğerinden üstün olduğunu ispatlamaya çalışmak mukayeseli edebiyatın özüne aykırı bir davranıştır. Çalışmamıza esas olan her iki eser incelenirken bunların birbirleriyle mevcut olan benzerlik ve farklılıkları üzerinde durulmuş, tarihi bir gerçeklik olan Mevlâna ile Şems-i Tebrizi'nin ilişkisini kendi itibari dünyalarının özgürlüğünde nasıl kurguladıkları ve bunu yaparken gerçeğe bağlı kalıp kalmadıkları dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda metinler esas alınarak çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı; aynı kültürel çevrenin içerisinde yetişmiş iki yazarın aynı konuyu farklı biçimlerde ele almasını inceleyip, bu eserlerin mukayesesini yaparak mukayeseli edebiyat alanına hizmet etmektir. Yapılan bu çalışmalar neticesinde, farklı dillerde ve farklı zaman diliminde yazılmış olan iki edebî eserin mukayese edilebileceği ve bu mukayese sonucunda aynı dönemde yaşamış ve az çok aynı kültürün etkisinde kalmış, ancak farklı dillerde eser vermiş iki sanatçının aynı konuyu farklı şekillerde ele almasına rağmen benzer ve farklı yönlerinin olabileceği yargısına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: "Aşk", "Bab-ı Esrar", Mevlâna, Şems, ilahi aşk