Elit sosyolojisi ve hükümdar aileleri: Afgan prensesi Naciye Doğan Sultan

Bulunduğu toplumdan farklı özelliklere sahip bir kesimi oluşturan elit, yönetici elit ve yönetici olmayan elitlerin, içinde bulunduğu toplumun değişimi/değiştirilmesi karşısında göç etmesi, zorunlu göç ve sürgün kavramlarını da beraberinde getirmektedir. Yönetici elit, "Hanedan" adı verilen bir kesimi niteler. Yönetici olmayan elit ise aydın, sanatçı gibi toplumun ilerisinde nitelikler taşıyan kesimdir. Bu çalışmada; sosyolojik olarak toplumların dinamiklerinden farklı hareket eden yönetici elit kesimlere Türkiye, Rusya, İran, Bulgaristan ve Afganistan'dan örnekler verilmiştir. Yönetici olmayan elit kesimden ise Hasan İzzettin Dinamo, Abidin Dino ve Nazım Hikmet'in göç/sürgün deneyimleri ve ülkelerinde oluşan hızlı yapısal değişimler sonrasında etkilenen elit kesim örnekleri olarak verilmiştir. Yakın tarihten bir örnek olarak incelediğimiz Afgan Hanedanlığından, Afgan Kralı (1919-1929) Amanullah Han'ın en küçük kızı Prenses Naciye Doğan ile derinlemesine mülakat yöntemiyle yapılan çalışma, amaçlandığı üzere; bu elit kesimin farklı ülkelerde ve Türkiye'de yaşadıkları göç ve sürgünlerini, kimlik değişimlerini ve değişen statülerini inceleyip, hem tarihsel hem de sosyolojik açıdan çok değerli bilgi ve bulgulara birinci elden ulaşılmasına olanak sağlamıştır. Elit diye nitelendirdiğimiz kesimin, yazılı resmi tarihin dışında da incelenerek derinlemesine mülakat yönteminin katkılarıyla, göç ve sonrasını hazırlayan koşulların incelenmesi sırasında elde edilen bazı bulgular tarihe not düşmek üzere derlenmiştir. Hanedan ailelerinin göç/sürgün aşamasında gitmek zorunda kaldıkları ülkelerin seçiminde, kendileri için dil veya din gibi ortak kültürlerinin tercih nedeni olması dikkat çekici bulgulardan birisidir.