Emberger biyoiklim sınıflandırmasına göre Türkiye'de Akdeniz biyoiklim katlarının ve alt tiplerinin dağılışı

Bu çalışma, Emberger biyoiklim sınıflandırmasına göre Türkiye'de Akdeniz biyoiklim katlarının alt tiplerinin dağılışının zamansal ve mekânsal olarak belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda sıcaklık ve yağış katsayılarını dikkate alan Emberger'in biyoiklim sınıflandırmasına göre Türkiye'de yer alan 217 meteoroloji istasyonuna ait 1929-2018 dönemini kapsayan veriler Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden elde edilmiştir. Verilerin temel istatistiksel analizleri yapıldıktan sonra istasyonların Akdeniz biyoiklim koşullarına uygunluğunu sorgulamak için Akdeniz iklim sınırlarını belirleme (I), yaz kuraklığı (S) ve mevsimsel yağış analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ilk olarak; yıllık toplam yağış (mm) (P), en sıcak ayın maksimum sıcaklık ortalaması (°C) (M) ve en soğuk ayın minimum sıcaklık ortalaması (°C) (m) değerleri kullanılarak Akdeniz biyoiklim katları (Q) belirlenmiştir. İkinci olarak; en soğuk ayın minimum sıcaklık ortalaması (m) değerine göre istasyonların Akdeniz biyoiklim katlarının hangi alt tipe ait olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de yağış sıcaklık katsayısına (Q) göre Akdeniz biyoiklim katları 4 tipe ayrılmaktadır: (a) Kurak Akdeniz biyoiklim katı (b) Yarı kurak Akdeniz biyoiklim katı (c) Az yağışlı Akdeniz biyoiklim katı (d) Yağışlı Akdeniz biyoiklim katı. Akdeniz biyoiklim katının alt tipleri ise; kışı buzlu, kışı son derece soğuk, kışı çok soğuk, kışı soğuk, kışı serin, kışı ılıman, kışı yumuşak, kışı sıcak, kışı çok sıcak olarak dağılış göstermektedir. Tüm bu veriler ve eşitlikler sonucunda elde edilen veri tabanı bilgileri ArcGIS 10.5 yazılımında Kriging İnterpolasyon metodu ile haritalandırılmıştır. Küresel iklim değişikliği sonucunda özellikle son yıllarda Türkiye'de iklim koşulları uzun yıllar ortalamalarından daha sık sapma eğilimindedir. Bu durum ekstrem hava olaylarının daha sık yaşanacağı (şiddetli yağış, sel, fırtına, hortum olayı, sıcak hava dalgası, kuraklık vb.) hava koşullarının görülme olasılığı arttırmaktadır. Çalışma sonucunda, iklim koşullarındaki değişkenliğe bağlı olarak biyoiklim koşullarının da önemli değişimlere uğrayabileceği öngörülmektedir. Bu amaçla bu gibi sınıflandırmaların uzun yıllar periyodunda biyoiklim koşullarında dönemsel olarak karşılaştırma yapabilmek amacıyla da önemli olduğu düşünülmektedir.