Emet-Hisarcık (Kütahya) Yöresi Travertenlerinin jeolojisi, petrografisi ve jeokimyası

Bu çalışma ile Emet-Hisarcık (Kütahya) yöresi travertenlerinin jeolojisi, petrografisi ve jeokimyası hakkında bilgi vermek amaçlanmıştır. İnceleme alanının, Kuzeyinde Tavşanlı Zonu, Güneyinde Afyon Zonu, Güneybatısında ise Menderes Masifi yer almaktadır. İnceleme alanında K-G doğrultulu Emet fayı boyunca oluşan Kuvaterner (güncel) yaşlı traverten ve tufa oluşumları gözlenir. Bu oluşumlar Emet fayı ile oluşan çatlaklardan çıkan termal sular ile geliştiği bilinmektedir. İnceleme alanında K-G doğrultusunda 5 farklı bölgeden ve 46 farklı noktadan 120 adet traverten örnekleri alınmıştır. Alınan örnekler ile yapılan analizler ve laboratuvar çalışmalarından elde edilen verilere göre traverten örneklerinde kalsit hakim mineraldir. CaO; Boyut bölgesi (Boyut 3 % 26,59) genelinde (% 55,01 – 56,01), Beştaş bölgesinde 4. ve 5. seviyelerinde (% 53,09 – 55,87) yüksek değerlerde, Yenice bölgesinde 1.den 5. seviyeye doğru artmış, 6-11A seviyelerinde düşük değerler göstermiş tavana doğru artmıştır Sefaköy ve Uyuzhamamı bölgelerinde CaO yüksek değerlerdedir. Boyut ve Beştaş bölgelerinde eski oluşumlu travertenlere olduğu, Sefaköy ve Uyuzhamamı bölgelerinde ise güncel traverten oluşumları olduğu bilimektedir. Yeniceköy'de meydana gelen hidrotermal alterasyon traverten oluşumunu etkilemiştir. Travertenlerin fiziksel ve mekanik özelliklerini anlamak ve yorumlamak amacı ile yoğunluk, birim hacim ağırlık, görünür gözeneklilik, boşluk oranı, ağırlıkça ve hacimce su emme, tek eksenli sıkışma dayanımı ve aşınma kaybı deneyleri yapılmıştır. Sonuçlar, TS 11143 ile karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır. Travertenlerin; yoğunluk, birim hacim ağırlık, gözeneklilik, ağırlıkça su emme, donma-çözünme ve aşınma kaybı değerleri TS 11143'e uygun olmasına rağmen, travertenler tek eksenli sıkışma dayanımında standarta uymamaktadır. Anahtar kelimeler: Afyon Zonu, Emet, Hisarcık, Jeokimyasal analiz, Traverten, Tufa, Tavşanlı Zonu.