Emevîler'in Kuzey Afrika fetihleri politikası

Kuzey Afrika bölgesinin İslam Tarihi sahnesine girmesi, Hz. Muhammed (s.a.v)'in vefatı sonrası cihat şuuruyla hareket eden Râşid halifeler'in bu yöndeki faaliyetlerini yoğunlaştırmasıyla mümkün olmuştur. Bu dönemden sonra ise bayrağı devralıp bölgeyle ilgili faaliyetleri sürdürmek Emevî Hanedanı'na nasip olmuştur. Hilafet makamına geçen Muaviye b. Ebî Süfyân, bölgeyle ilgilenmesi için daha evvel burada komutanlık vazifesi yürüten Amr b. el-Âs'ı yeniden görevlendirerek Mısır ve İfrîkıye valiliğini onun emrine vermiştir. Ancak Amr'ın faaliyetleri daha çok Mısır üzere olmuştur zira iki yıl sonra vefat etmesi sonucu daha fazlasını yapması mümkün olmamıştır. Ardından bölgeyle daha evvel temasları bulunan Muaviye b. Hudeyc komutasındaki ordu Emevîler döneminde ilk defa İfrîkıye'ye girmeyi başarmıştır. Ama esas atılım kendisinden sonra gelen Ukbe b. Na'fi' zamanında gerçekleşmiştir. O burada iki defa valilik yapmıştır. Birinci döneminde Mağribu'l Evsât ikinci dönemindeyse Mağribu'l Aksâ topraklarına kadar ilerleyerek daha önce hiçbir komutanın ulaşamadığı Atlas Okyanusu sınırlarına kadar ulaşmıştır. Hassân b. Nu'man el-Ğassânî'nin H. 69 M. 689 yılında İfrîkıye valisi olarak atanması ve burada yaklaşık 16 yıl görevde kalması bölgede İslam sancağının dalgalanmasındaki en büyük etmenlerden biri olmuştur. Çünkü o, burada sadece askerî alanda değil sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda da yenilikler yaparak hem bölge halkının beğenisini kazanmış hem de ihtida etmelerini sağlamıştır. Öyle ki onun görevden alınmasıyla birlikte Berberîler arasında yeniden irtidât hareketleri başlamış ve bölgede isyanlar baş göstermiştir. Bu isyan hareketleri ancak Mûsâ b. Nusayr'ın atanması ile birlikte uyguladığı sert politikalar neticesinde durdurulabilmiş ve Mağrib'te yeniden sükûnet sağlanmıştır.